Cuộc họp báo của Ðức Thánh cha
trên chuyến bay từ Peru về Roma
Cuộc họp báo của Ðức Thánh cha trên chuyến bay từ Peru về Roma.
G. Trần Ðức Anh, O.P.
Roma (RVA News 18-11-2026) - Ðức Thánh cha Lêô XIV đã kết thúc tốt đẹp chuyến tông du tại ba quốc gia Nam Mỹ: Uruguay, Argentina, Peru, từ ngày 06 đến ngày 17 tháng Mười Một năm 2026, và đã trở về Roma bình an.
Máy bay chở Ðức Thánh cha đã đáp xuống phi trường Fiumicino lúc 8 giờ 47 sáng, ngày 17 tháng Mười Một năm 2026, tức là sớm hơn một tiếng rưỡi đồng hồ so với chương trình dự tính.
Trong hành trình dài 10,840 cây số từ Lima về Roma, như thường lệ, Ðức Thánh cha đã mở họp báo dành cho 82 ký giả cùng đi, qua đó, ngài nhấn mạnh rằng: "Ðiều quan trọng trong sứ vụ của tôi là chữa lành, hiệp nhất mọi người và vượt qua những sự phân cực". Ngài bày tỏ vui mừng và bày tỏ lòng biết ơn về những tình cảm yêu mến phi thường mà ngài nhận được tại châu Mỹ Latinh. Ðức Thánh cha kể rằng ngay từ đầu, ngài đã cảm thấy "bình thản" khi biết mình phải trải qua ca phẫu thuật ở phổi. Ngài tái khẳng định rằng Ngài không phải là "một chính trị gia", mặc dù "tại một số quốc gia, người ta tìm cách đẩy tôi về phía hữu hoặc phía tả", nhưng ngài chỉ nói về Tin mừng.
Về Tự sắc Traditionis Custodes liên quan đến thánh lễ theo nghi thức cũ, Ðức Thánh cha khẳng định: "Chúng ta tuân theo quyết định của Ðức Phanxicô. Vì sự hiệp nhất của Giáo hội, đa số người Công giáo cử hành phụng vụ theo nghi thức của Công đồng Vatican II, và chúng ta sẽ tiếp tục như vậy".
Ðầu cuộc họp báo, Ðức Thánh cha nói với các ký giả: "Xin cảm ơn anh chị em vì công việc đã thực hiện. Tôi hy vọng mình đã không làm anh chị em quá mệt mỏi. Tôi nghĩ rằng đây là một chuyến đi tuyệt vời trên nhiều phương diện".
Ðức Thánh cha cũng bày tỏ lòng biết ơn sâu xa đối với Chúa, các dân tộc, các cộng đoàn và những quốc gia đã đón tiếp ngài trong những ngày vừa qua: "Những trải nghiệm nhân bản và tôn giáo có một giá trị rất lớn, cũng như kinh nghiệm về lòng sùng kính và đức tin mà chúng ta đã có thể cùng nhau chia sẻ trong những ngày qua".
Sau đây là các câu hỏi và phần trả lời của Ðức Thánh cha trên chuyến bay từ Peru về Roma:
Juan Carlos Paullier (Zorrilla Media): Thưa Ðức Thánh cha, ngài cảm thấy sức khỏe mình thế nào? Ngài có ngạc nhiên trước sức chịu đựng mà mình đã thể hiện trong suốt chuyến đi này không?
Ðức Lêô XIV đáp: "Tôi có ngạc nhiên về chính mình không ư? Tôi muốn dâng lời tạ ơn Thiên Chúa. Thực tế là, ngay từ tuần đầu tiên - đến nay đã hơn một tháng, như mọi người đều biết - tôi đã trải qua một ca phẫu thuật tương đối phức tạp. Tuy nhiên, ngay từ đầu, chuyến đi này đã được lên kế hoạch và tôi muốn thực hiện cho đến cùng. Vì thế, với sự trợ giúp của Thiên Chúa và sức mạnh của lời cầu nguyện - dĩ nhiên, tôi đã nhận được những lời thăm hỏi, động viên từ khắp nơi trên thế giới - cùng với một quyết tâm nhất định vốn có nơi tôi, và nhờ sự hỗ trợ của các bác sĩ, tôi nhận thấy rằng trên thực tế, điều đó hoàn toàn có thể thực hiện được. Tôi chưa đạt đến tình trạng sức khỏe 100%, nhưng tôi cảm thấy khá tốt. Hơn nữa, sức chịu đựng cũng là một trong những ân ban mà Chúa đã ban cho tôi.
Về Uruguay, quốc gia mà giờ đây dường như đã lùi xa trong ký ức, một trong những điều Ðức Thánh cha đã nói là không được nhầm lẫn sự nhỏ bé với sự vô nghĩa. Giáo hội Uruguay có thể nêu lên gương sáng cụ thể nào cho các cộng đoàn khác? Tại sao ngài quyết định viếng thăm một đất nước như Uruguay? Và ngài mong đợi chuyến viếng thăm của mình sẽ mang lại những kết quả nào cho người Công giáo Uruguay, cũng như cho toàn thể xã hội nói chung, vốn mang tính thế tục rất cao?
Ðức Lêô XIV đáp: "Chúng ta đang ở tháng Mười Một, Mùa Vọng và lễ Giáng Sinh cũng đã gần kề. Chẳng hạn, tôi nghĩ đến hang đá Giáng Sinh, đến những ngôi làng nhỏ bé mà Chúa Giêsu đã đến để loan báo sứ điệp của Người; tôi nghĩ đến việc một cộng đoàn nhỏ bé có thể thực hiện những điều lớn lao như thế nào. Không phải vì những điều ấy tự bản thân chúng đã to lớn, nhưng bởi vì đức tin khởi đầu như một hạt cải.
Tại Uruguay, tất cả chúng ta đều đã chứng kiến - và có lẽ một số người thực sự đã rất ngạc nhiên - sự hưởng ứng của cộng đoàn Công giáo, một sự hưởng ứng hết sức mạnh mẽ. Hơn nữa, nhờ một sự trùng hợp đầy quan phòng trong việc sắp xếp chương trình, chúng tôi đã có thể tham dự lễ kính Ðức Mẹ Ba Mươi Ba (Nuestra Senora de los Treinta y Tres), một ngày lễ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong lịch sử cộng đoàn Công giáo tại Uruguay. Và như thế, từ những yếu tố này, người ta nhận ra rằng ngay cả tại một quốc gia được xem là thế tục, nơi nhiều người không còn tích cực thực hành đức tin hay tôn giáo nữa, với mức độ tham gia có thể hạn chế, thậm chí hoàn toàn vắng bóng, thì Giáo hội, các tín hữu và những người Kitô hữu vẫn có rất nhiều điều để nói.
Sự hưởng ứng trong những ngày vừa qua thật tuyệt vời, và tôi tin rằng chuyến viếng thăm này đã để lại một dấu ấn.
Elisabetta Piqué (La Nación):
"Xin cảm ơn Ðức Thánh cha vì chuyến tông du tuyệt vời này. Chúng con cũng xin chúc mừng ngài, bởi vì chúng tôi thì đã kiệt sức rồi! Trong thời gian lưu lại Argentina, Ðức Thánh cha đã có hai cuộc gặp với Tổng thống Javier Milei. Ngài có thể kể cho chúng tôi biết những cuộc gặp ấy đã diễn ra như thế nào, và đâu là thông điệp quan trọng nhất mà Ngài muốn gửi đến chính phủ của Tổng thống Javier Milei?
Còn một câu hỏi quan trọng khác vẫn chưa được giải đáp: Ngài vốn hiểu biết rất rõ Ðức Giáo hoàng Phanxicô, vậy tại sao Ngài chưa bao giờ đến Argentina?
Ðức Lêô XIV đáp: "Ðối với câu hỏi thứ hai, tôi sẽ không trả lời, bởi vì tôi không thể tự cho mình có quyền, cũng không thể nghĩ rằng mình có thể đọc được tâm trí của Ðức Phanxicô, dù tôi đã từng là cộng sự viên của ngài và đã biết ngài trong những năm cuối đời cùng một thời gian sau đó. Nhưng tại sao chúng ta không để điều ấy thuộc về mầu nhiệm của cuộc sống vĩnh cửu? Chúng ta có thể hỏi chính ngài về điều đó.
Tôi đã gặp Tổng thống Milei tại Roma, khi ông đến Vatican. Về mặt chính trị, quả thực, ông và Ðức Phanxicô đại diện cho những đường hướng rất khác biệt. Tuy nhiên, dường như họ vẫn có thể hòa hợp với nhau. Tôi luôn nhấn mạnh rằng thông điệp tôi muốn truyền đạt, thông điệp tôi muốn mang đến, không phải là một thông điệp chính trị. Mặc dù tại một số quốc gia, có những người tìm cách đẩy tôi về phía hữu hoặc phía tả, chỉ trích tôi hay không chỉ trích tôi, nhưng tôi nói về Magnifica humanitas (Nhân loại tuyệt vời). Và chính về điều này, tôi đã trao đổi với Tổng thống Milei: đó là sự tôn trọng con người, đồng thời khuyến khích ông quan tâm nhiều hơn đến những người túng thiếu nhất trong xã hội Argentina.
Ðúng vậy, chúng tôi cũng đã nói về các vấn đề kinh tế, về một số khó khăn mà đất nước vẫn đang phải đối mặt kể từ khi ông bắt đầu đảm nhiệm chức vụ, v.v. Nhưng trên hết, đã có một sự thấu hiểu lẫn nhau nào đó, có thể nói như vậy, trong việc nhìn nhận giá trị của sự sống, giá trị của con người trong tất cả các giai đoạn của cuộc đời. Bởi vì chúng ta cần tìm cách cộng tác với nhau trên phương diện này.
Cuộc trò chuyện của chúng tôi đã diễn ra theo hướng đó. Và như anh chị em đã có thể chứng kiến, cả khi ông đến gặp tôi lẫn lúc tiễn biệt, Tổng thống Milei đều tỏ ra sẵn sàng lắng nghe thông điệp này. Vì thế, tôi tin rằng xét về phương diện này, cuộc gặp gỡ đã diễn ra rất tích cực.
Pamela Francescato (Canal 5 Noticias) hỏi:
"Trước khi Ðức Thánh cha đến, Argentina đã và vẫn đang trải qua những thời khắc khó khăn, đen tối trên nhiều phương diện. Sau khi ngài ra đi, sau khi được lắng nghe những lời ngài nói, hôm nay tại Argentina, trên truyền hình và đài phát thanh, người ta chỉ nói về ngài. Ngài đã để lại cho chúng con một kỷ niệm thật đẹp và sâu đậm. Xã hội chúng con cần tiếng nói của ngài, cần cảm nhận được tình nhân loại tuyệt vời của ngài, cần được nghe nhắc nhở rằng chúng ta phải tiếp tục sống đúng với phẩm giá con người. Ðức Thánh cha có thể đưa ra lời khuyên nào cho chúng tôi? Tầm nhìn của ngài về vấn đề này là gì?
Ðức Lêô XIV: Tôi nghĩ rằng tất cả chúng ta đang dần nhận ra mình đã để cho các thuật toán và tình trạng phân cực lôi kéo mình đi xa đến mức nào. Sự phân cực ấy không phải là điều ngẫu nhiên, nhưng trong nhiều hoàn cảnh, nó đã bị cố tình tạo ra.
Và tôi tin rằng anh chị em có một vai trò hết sức quan trọng trong việc giúp mọi người vượt qua hình thức phân cực này, đồng thời đặt ra câu hỏi: Chúng ta hãy nhìn lại những gì đã diễn ra tại Argentina trong những ngày vừa qua. Làm thế nào mà những người thuộc cánh hữu, cánh tả, tất cả chúng ta, lại có thể cùng hiện diện trên đường phố để ăn mừng và tận hưởng một điều gì đó lớn lao hơn rất nhiều so với một cuộc tranh luận chính trị?
Về phần cá nhân, tôi thực sự tin tưởng rằng trong sứ điệp của Ðức Giêsu Kitô - đồng thời vẫn hết sức tôn trọng những người không phải là Kitô hữu và chọn một con đường khác - có một lời mời gọi xây dựng những nhịp cầu, tìm kiếm sự hòa giải. Nhờ đó, chúng ta có thể khám phá lại rằng có những chiều kích của nhân tính sâu xa hơn rất nhiều so với những điều gây ra sự chia rẽ, hận thù và phân cực giữa chúng ta.
Tôi muốn nghĩ rằng, ít nhất, chuyến viếng thăm này đã góp phần đánh thức trong tâm hồn nhiều người ý thức rằng chúng ta có thể thay đổi cách suy nghĩ, chúng ta có thể suy nghĩ theo một cách khác. Những bất đồng về quan điểm vẫn sẽ còn đó, nhưng không nhất thiết phải đi đến mức sử dụng thứ ngôn ngữ đầy bạo lực, tạo ra sự chia rẽ ngay cả trong nội bộ các gia đình. Con người có khả năng đối thoại, yêu thương và hiệp nhất với nhau.
Vì thế, chúng ta hãy hy vọng rằng, bằng cách một lần nữa gieo những hạt giống hy vọng và loan báo sứ điệp hiệp nhất bất chấp những khó khăn và khác biệt, mọi người sẽ luôn tìm kiếm những giải pháp hướng đến công ích, vì lợi ích của toàn thể nhân dân.
Sergio Rubín (Clarín) hỏi:
"Argentina từng có một tầng lớp trung lưu đông đảo, nhưng tầng lớp này đã phải gánh chịu một sự sụp đổ xã hội đáng kinh ngạc, cứ như thể đất nước đã trải qua một cuộc chiến tranh, mặc dù trên thực tế không hề có chiến tranh, nhưng những hậu quả của nó lại lan rộng khắp nơi.
Hiện nay, đất nước đang trong tiến trình điều chỉnh kinh tế. Dưới ánh sáng Học thuyết Xã hội của Giáo hội, có thể nói gì về tình hình này? Bởi vì có rất nhiều người đang phải nỗ lực hết sức và chịu đựng đau khổ. Làm thế nào để tình trạng phi luân lý này không tiếp tục diễn ra, khi một đất nước Argentina giàu có về tài nguyên và có trình độ trí thức cao như vậy lại không thể vực dậy được?
Ðức Lêô XIV đáp: "Không đi sâu vào một bài nói về kinh tế, ngày nay có những vấn đề hoặc những khía cạnh ở cấp độ quốc tế đã góp phần tạo nên một tình trạng nghiêm trọng như vậy, gây ra biết bao khó khăn cho tầng lớp trung lưu, chưa kể đến những người nghèo.
Tôi nghĩ rằng trong trường hợp này, chúng ta cũng cần khích lệ tất cả mọi người, toàn thể nhân dân, các công dân, cũng như giới chính trị, hiểu được cách thức cùng nhau làm việc để tái thiết và cải thiện điều kiện sống của toàn thể nhân dân.
Trong một số trường hợp, điều này đòi hỏi sự hợp tác quốc tế và việc tìm kiếm những giải pháp cho các khó khăn đang gây ra, có thể nói như vậy, những xung đột nghiêm trọng hoặc những tác động tiêu cực về kinh tế đối với người dân.
Tất cả chúng ta phải hướng đến công ích.
Thông thường, các doanh nghiệp nhỏ, nếu nhận được sự hỗ trợ, có thể làm được nhiều hơn trong việc tạo công ăn việc làm và góp phần củng cố, mở rộng cơ hội phát triển cho tầng lớp trung lưu. Tuy nhiên, điều hết sức quan trọng là phải khích lệ không chỉ từng cá nhân tìm kiếm một con đường để sống trong niềm hy vọng, mà còn cả những người có thế lực và nguồn lực lớn phải theo đuổi những giá trị phục vụ lợi ích của tất cả mọi người.
Chúng ta phải nỗ lực xây dựng một thế giới trong đó ngày càng có ít người nắm giữ ngày càng nhiều của cải.
Việc tích tụ của cải cũng là một vấn đề được đề cập trong Học thuyết Xã hội của Giáo hội: làm thế nào để phân phối lại của cải một cách hiệu quả hơn, đúng hơn là hiệu quả hơn rất nhiều, để không xảy ra hiện tượng tầng lớp trung lưu bị thu hẹp hoặc biến mất; trái lại, làm thế nào để củng cố tầng lớp này, đồng thời thúc đẩy sự hợp tác giữa con người với nhau và giữa các phong trào xã hội, để mọi người có thể sống trong hòa bình".
Fátima Saldonid (Ðài Truyền hình công Peru):
"Thưa Ðức Thánh cha, ngài biết rằng chúng con là những người rất giàu tình cảm, thường thể hiện tình cảm qua những cái ôm thật chặt và những cử chỉ thân mật nồng nhiệt. Vì thế, chúng tôi đã có phần lo lắng khi nhìn thấy những hình ảnh người ta ném tràng chuỗi Mân côi về phía ngài. Tuy nhiên, ngài cũng biết rằng tất cả những điều ấy đều xuất phát từ tình yêu thương, bởi vì mọi người chỉ muốn được đến gần ngài.
Ngài đã nói rằng trong thời gian thi hành sứ vụ tại Peru, ngài đã học được cách trở thành một giám mục, và rồi trong chuyến tông du này, ngài lại học hỏi thêm đôi chút về việc trở thành Người Kế vị Thánh Phêrô. Ðiều gì đã khiến ngài xúc động sâu sắc nhất? Và những trải nghiệm ấy để lại cho ngài điều gì, trong viễn tượng tương lai của sứ vụ ngài trong Giáo hội? Có một điều mà những người khác không hiểu: Ngài là người cha của chúng con, nhưng người cha của chúng con đã ra đi rồi. Khi nào ngài sẽ trở lại?"
Ðức Lêô XIV đáp: "Ðược rồi, chúng ta hãy gác câu hỏi cuối cùng sang một bên, bởi vì tôi còn chưa biết năm tới mình sẽ đi đâu, huống hồ là những năm sau đó! Nhân câu hỏi này, tôi cũng muốn nói rằng việc tổ chức các địa điểm và công tác đón tiếp Ðức Giáo hoàng trong một chuyến viếng thăm là một công việc vô cùng lớn lao. Tôi xin cảm ơn tất cả các cộng đoàn: Lima, nơi có nhiều nguồn lực hơn, nhưng đã thực hiện một công việc hết sức to lớn; Pucallpa, nơi có ít nguồn lực hơn, nhưng lại có sự nồng hậu dồi dào trên nhiều phương diện, cũng đã nỗ lực tổ chức các hoạt động của ngày hôm qua. Rồi còn có Cusco, Chiclayo...
Tôi thực sự muốn cảm ơn tất cả những người đã góp sức thực hiện chương trình này.
Việc trở lại quá thường xuyên sẽ không công bằng đối với những người đã vất vả tổ chức và chuẩn bị cho chuyến viếng thăm. Vì thế, giờ đây chúng ta sẽ nghỉ ngơi một chút.
Tình cảm yêu mến của người dân Peru, kể cả tình cảm của người đã hết sức tin tưởng và chỉ đơn giản muốn tặng tôi một tràng chuỗi Mân Côi, là những điều chúng ta luôn mang theo trong trái tim... Có lẽ cả trong mắt nữa... Những điều ấy ghi dấu trong cuộc đời một con người và cho thấy rằng tại đây thực sự có một sự nhiệt thành lớn lao, một đức tin sâu sắc, một khát vọng được đón nhận phép lành của Chúa qua một vị thừa tác viên của Người, tức là Ðức Giáo hoàng.
Sự gần gũi này, tự bản thân nó, đã là một sứ điệp được trao gửi từ cả hai phía.
Vì thế, thật quý giá khi có thể chia sẻ đức tin trong niềm vui, có thể ban phép lành cho mọi người.
Ðiều này phần nào giống như câu chuyện trong Tin mừng: người phụ nữ chỉ mong được chạm vào gấu áo của Ðức Kitô để đón nhận phép lành của Người. Tôi đang ngồi trên xe chạy ngang qua, còn mọi người thì muốn chạm vào cửa kính xe của Ðức Giáo hoàng. Họ cố vượt qua những hàng rào ngăn cách của Cảnh sát Quốc gia, nhưng điều họ mong muốn chính là được sống, được cảm nhận và trải nghiệm đức tin này.
Tôi cố gắng - và tạ ơn Thiên Chúa vì sức lực Người ban cho tôi - để đến gần họ. Nhưng chính tôi cũng là người đón nhận, bởi vì sự nhiệt thành, đức tin và lòng sùng kính ấy thực sự là một hồng ân của Thiên Chúa, một hồng ân được chia sẻ với tất cả mọi người, với toàn thể thế giới, là những người đã chứng kiến những gì chúng ta cùng trải qua. Tôi tạ ơn Thiên Chúa. Không còn lời nào khác để diễn tả.
Carlos Villareál (RPT Notícias) hỏi:
"Một trong những khía cạnh quan trọng của chuyến viếng thăm lần này là việc Ðức Thánh cha đến Peru trong một bối cảnh hết sức khó khăn, đúng như tình hình mà chúng tôi đang trải qua hiện nay. Trong bài diễn văn của mình, ngài đã đề cập đến tình trạng bạo lực hiện nay, hiện tượng El Nino, cũng như những trận mưa ở miền Bắc đất nước, một vùng mà Ngài hiểu rất rõ.
Thưa Ðức Thánh cha, ngài nghĩ rằng người dân Peru, cả những người có đức tin lẫn những người không có đức tin, có thể làm thế nào để duy trì lâu dài tinh thần hiệp nhất, đức tin và hy vọng mà chuyến viếng thăm của ngài đã khơi dậy nơi chúng tôi? Và xin cho phép con được hỏi thêm: Con được biết rằng tại Peru, ngài đã gặp những người từng lên tiếng tố cáo việc họ là nạn nhân của những hành vi đáng lên án do một số thành viên trong Giáo hội gây ra. Cuộc trò chuyện, cuộc gặp gỡ mà ngài đã dành cho họ đã khơi lên nơi ngài những tâm tình nào?
Ðức Lêô XIV đáp: "Theo một nghĩa nào đó, ít nhất một phần, câu trả lời cho hai vấn đề này cũng giống nhau. Giáo hoàng, ít nhất là đối với riêng tôi, sẽ rất vui lòng được viếng thăm tất cả các quốc gia trên thế giới, nếu Chúa ban cho tôi đủ thời gian. Nhưng Giáo hoàng chỉ có một. Ngài đại diện cho vị Ðại diện của Ðức Kitô, và Giáo hội sống động tại mỗi địa phương thông qua các giám mục, là những vị mục tử. Và ít nhất một phần trong sứ điệp mà tôi đã chia sẻ với các giám mục là chính các vị phải tiếp tục duy trì và phát huy kinh nghiệm đức tin mà chúng ta đã cùng trải qua trong những ngày vừa qua.
Tôi đã nói với các giám mục: Giờ đây đến lượt anh em tiếp tục công việc ấy. Ðừng để những hồng ân mà chúng ta đã cùng chia sẻ trong những ngày qua bị mai một, nhưng hãy làm cho những hồng ân ấy tiếp tục sinh hoa kết trái, để kinh nghiệm về niềm vui, lòng sùng kính và đức tin này không ngừng lớn lên.
Về vấn đề các nạn nhân, đây chắc chắn không phải là lần đầu tiên tôi trò chuyện với những nạn nhân tại Peru, mà tôi cũng đã gặp gỡ các nạn nhân ở những quốc gia khác. Tuy nhiên, Giáo hoàng không thể lắng nghe tất cả mọi người, từng người một. Vì thế, cuộc gặp gỡ này cũng là một cử chỉ thể hiện ước muốn được ở gần các nạn nhân, giúp họ tìm ra một con đường mà có thể, qua từng bước nhỏ, sẽ dẫn đưa họ đến sự chữa lành đích thực.
Ðồng thời, đây cũng là một cam kết tiếp tục nỗ lực trong công tác phòng ngừa, để những điều như thế không bao giờ xảy ra nữa. Và đây cũng là một lời kêu gọi gửi đến các giám mục và những người làm công tác mục vụ trong các giáo phận của anh chị em: Chính anh chị em, những người ở gần những hoàn cảnh này hơn, phải chu toàn bổn phận của mình; phải đồng hành với các nạn nhân. Chính anh chị em phải thực sự đảm nhận trách nhiệm đồng hành và giúp đỡ họ, để công lý được thực thi".
Một nhà báo đặt câu hỏi:
"Chúng con nhận thấy Ðức Thánh cha đã thực hiện rất nhiều bài phát biểu, dường như ngài hầu như không cảm thấy mệt mỏi. Ðiều đó khiến chúng con suy nghĩ về việc ngài đã trải qua một biến cố bất ngờ khi phải nhập viện. Chúng con muốn biết ngài đã trải nghiệm thời gian ấy như thế nào trong tư cách một bệnh nhân. Liệu ngài có cần tiếp tục thực hiện các cuộc kiểm tra sức khỏe, điều trị hay không? Và liệu điều đó có làm thay đổi điều gì trong cuộc sống của ngài với tư cách là Ðức Giáo hoàng?
Ðức Lêô XIV đáp: "Thông tin ban đầu thực sự khiến tôi bất ngờ, bởi vì tôi không có bất kỳ triệu chứng nào, tôi vẫn cảm thấy khỏe mạnh. Vì thế, khi thực hiện các xét nghiệm trong khuôn khổ những lần kiểm tra sức khỏe định kỳ hằng năm, vốn là việc tôi đã thực hiện thường xuyên từ nhiều năm nay, người ta phát hiện ra một dấu hiệu ban đầu giống như một bóng mờ.
Sau đó, qua những xét nghiệm chuyên sâu hơn và việc sinh thiết, các bác sĩ nhận thấy có một khối bất thường ở đó, và đó là một khối u. Như tôi đã nói trước đây, tôi muốn thực hiện chuyến tông du này, nên tôi đã nói: Chúng ta hãy tiến hành ngay. Nhờ ân sủng của Thiên Chúa, tôi vẫn bình thản. Tôi cảm nhận rằng việc này cần phải được thực hiện, vậy thì chúng ta cứ tiến hành. Tôi tin tưởng vào đội ngũ bác sĩ, vào sự chăm sóc y tế mà chúng tôi có, và chúng tôi đã tiếp tục như thế. Tạ ơn Thiên Chúa, như anh chị em đã biết, mọi việc đều diễn tiến rất tốt đẹp. Trong phần phổi đã được cắt bỏ, khối u hoàn toàn khu trú tại đó, không lan ra ngoài. Vì thế, không cần phải thực hiện thêm một liệu pháp điều trị nào khác đối với khối u ấy. Tuy nhiên, để đề phòng, cũng giống như việc kiểm tra sức khỏe định kỳ hằng năm, tôi sẽ cần phải tiếp tục theo dõi và thận trọng. Tôi đã cảm thấy thế nào ư? Tôi có một người anh trai - điều này mọi người đều đã biết - hiện nay cũng đang trải qua một tình trạng sức khỏe phức tạp hơn tôi rất nhiều. Tuy nhiên, chúng tôi đón nhận hoàn cảnh ấy với lòng tín thác sâu xa vào Chúa.
Có lẽ đây cũng là một dấu chỉ muốn gửi đến những người đang đau khổ, những người có thể đang rất sợ hãi - và chúng ta hoàn toàn có thể hiểu được nỗi sợ ấy - để nhắn nhủ họ rằng: chúng ta cần phải đi khám sức khỏe, công tác phòng ngừa có ý nghĩa hết sức quan trọng, và chúng ta cần biết chăm sóc bản thân, đặc biệt là sức khỏe của mình.
Khi cần phải thực hiện một liệu pháp điều trị nào đó, chúng ta đừng quá sợ hãi, nhưng hãy can đảm tiến hành những gì cần thiết. Tạ ơn Thiên Chúa, trong trường hợp này, với sức mạnh của lời cầu nguyện từ biết bao người, mọi việc đã diễn ra hết sức tốt đẹp. Và hôm nay tôi đang hiện diện nơi đây như một chứng nhân".
Gerry O'Connell (America Magazine):
"Ðây là một chuyến tông du tuyệt vời. Khi nhìn thấy Ðức Thánh cha tại Peru, tôi có cảm giác rằng trái tim ngài vẫn thuộc về nơi ấy, mặc dù hiện nay ngài đang sống tại Roma.
Hôm qua, tại Pucallpa, khi phát biểu tại bến cảng với các nhà truyền giáo và đại diện các dân tộc vùng Amazon, ngài đã nói: "Hạt Ðại diện Tông tòa của anh em có diện tích lớn hơn nhiều quốc gia. Thế nhưng, anh em chỉ có 25 linh mục". Thưa Ðức Thánh cha, ngài đã đến Peru với tư cách một nhà truyền giáo vào năm 1985. Nếu con không nhầm, các tu sĩ Augustinô tại Hoa Kỳ đã đáp lại lời kêu gọi của Ðức Giáo hoàng Gioan XXIII về việc gửi các linh mục đến châu Mỹ Latinh, bởi vì nơi đây không có đủ linh mục. Ngài đã sống và phục vụ tại đó suốt 20 năm, và giờ đây ngài trở lại với tư cách là một vị Giáo hoàng truyền giáo. Ngài nhận thấy rằng tại đó vẫn còn thiếu linh mục, trong khi ngay cả tại Hoa Kỳ, nhiều nhà thờ cũng đang phải đóng cửa.
Tại Thượng Hội đồng Giám mục về vùng Amazonia, đã có một cuộc tranh luận rộng rãi về vấn đề này. Một đề nghị về việc truyền chức linh mục cho các viri probati, tức những người nam đã lập gia đình và trưởng thành về tuổi đời, đã được thông qua. Vấn đề này cũng đã được đề cập trong tiến trình tham khảo ý kiến phục vụ Thượng Hội đồng về hiệp hành. Chẳng lẽ Chúa Thánh Thần không muốn nói điều gì đó với Giáo hội thông qua tất cả những sự kiện này sao?
Câu hỏi thứ hai: Trong Tông huấn Querida Amazonia, Ðức Giáo hoàng Phanxicô đã không nói đồng ý cũng không nói không đối với vấn đề truyền chức linh mục cho những người nam đã lập gia đình, vốn được Thượng Hội đồng về vùng Amazon nêu ra. Vậy vấn đề này vẫn còn để ngỏ trong triều đại Giáo hoàng của ngài hay không? Ngài có tiếp tục xem xét vấn đề này không? Chính ngài đã từng là một nhà truyền giáo và đã chứng kiến thực tế ấy.
Ðức Lêô XIV đáp: "Ðể cung cấp thêm một chút bối cảnh, tôi muốn bắt đầu từ Chulucanas, nơi tôi khởi đầu hoạt động truyền giáo của mình. Khi lần đầu tiên đến Peru, trong số các tu sĩ Augustinô tại đó có khoảng 15 đến 20 người Mỹ và hai người Peru. Ngày nay, trong số các tu sĩ Augustinô tại miền Bắc Peru, tôi không nghĩ còn có người Mỹ nào. Có lẽ chỉ còn một người, nhưng tôi cần phải suy nghĩ lại cho chắc chắn. Tuy nhiên, hiện nay có 35 tu sĩ người Peru. Như vậy, Chúa Thánh Thần đang hoạt động bằng nhiều cách khác nhau, chắc chắn cả tại những nơi mà công tác cổ võ ơn gọi và đào tạo được thực hiện một cách, có thể nói, sinh nhiều hoa trái.
Vì thế, vẫn còn triển vọng rằng trong tương lai sẽ có thêm nhiều linh mục, kể cả các linh mục người Peru, để phục vụ những vùng truyền giáo này. Do đó, vẫn còn những thách đố cần phải đối diện, chẳng hạn tại khu vực Amazonia, nơi vấn đề ơn gọi trở nên phức tạp hơn vì nhiều lý do. Tại Peru có bảy Hạt Ðại diện Tông tòa. Hôm qua, chúng tôi đã có mặt tại Pucallpa. Pucallpa, Puerto Maldonado và Iquitos là ba Hạt Ðại diện Tông tòa hiện có nhiều ơn gọi nhất. Những Hạt Ðại diện Tông tòa khác có số ơn gọi ít hơn rất nhiều.
Vẫn còn rất nhiều việc phải làm.
Một trong những giải pháp được đề xuất chính là giải pháp mà anh vừa đề cập. Tuy nhiên, đó không phải là giải pháp duy nhất và tại một số nơi trong Giáo hội, đề xuất này có thể gây ra chia rẽ, bởi vì không phải tất cả mọi người đều chấp nhận ý tưởng ấy. Như tôi đã nhiều lần giải thích trong khoảng một năm rưỡi ngắn ngủi vừa qua, kể từ khi tôi trở thành Giáo hoàng, một trong những ưu tiên hàng đầu của tôi là trước hết thúc đẩy sự hiệp nhất và hiệp thông giữa chúng ta, với tư cách là những thành viên của Giáo hội. Ðể có thể tiếp tục theo đuổi một ý tưởng mà Chúa Thánh Thần vẫn có thể đang gợi lên, và cũng có thể gợi lên nơi những người khác chứ không chỉ nơi tôi, tất cả chúng ta đều phải biết lắng nghe. Ðức Giáo hoàng không thay đổi giáo lý của Giáo hội. Các giám mục phải biết lắng nghe.
Có thể trong tương lai, một số điều sẽ thay đổi. Tuy nhiên, hiện nay, tôi tin rằng một phần quan trọng trong sứ vụ của tôi trong Giáo hội là chữa lành và hiệp nhất mọi người.
Ðiều này phần nào giống với điều chúng ta đã nói về tình trạng phân cực xung quanh những vấn đề chính trị trong nội bộ Giáo hội tại một số quốc gia. Trước hết, chúng ta hãy cùng nhau quy tụ lại. Hãy suy nghĩ xem theo chúng ta, đâu mới là những ưu tiên cần được đặt lên hàng đầu. Sau đó, chúng ta sẽ xem xét cách thức tiến bước. Tôi hiểu rõ rằng có nhiều người không đồng tình với cách tiếp cận này. Ðiều đó không sao cả.
Tôi đang ở đây, và đây chính là điều tôi muốn cống hiến như một phần trong sứ vụ của mình. Tôi nghĩ rằng hiện nay như vậy là đủ, bởi vì vấn đề những người nam đã lập gia đình được truyền chức linh mục là một vấn đề phức tạp. Như chúng ta biết, cũng có những người đưa ra các đề xuất khác nữa. Tuy nhiên, tất cả những vấn đề này đều cần có thời gian, và chúng ta sẽ tiến bước theo sự hướng dẫn của Chúa.
Sylwia Wysocka (PAP) người Ba Lan hỏi:
"Trong chuyến tông du vừa qua, Ðức Thánh cha đã nhiều lần đề cập đến ca phẫu thuật mà ngài đã trải qua. Các vị tiền nhiệm của ngài từng ký một lá thư từ nhiệm có điều kiện, dự phòng trường hợp các ngài rơi vào tình trạng hôn mê, một tình huống có thể xảy ra. Con muốn hỏi liệu ngài cũng đã ký một lá thư tương tự hay chưa?
Ðức Lêô XIV đáp: "Chưa. Hiện nay, tạ ơn Thiên Chúa, tôi chưa thấy cần thiết phải làm điều đó. Bộ Giáo luật đã có một số quy định liên quan đến vấn đề này. Như tôi đã nói trước khi được bầu làm Giáo hoàng, tất cả đều nằm trong tay Thiên Chúa. Tôi tín thác nơi Người. Nếu đến lúc cần thiết, có lẽ tôi sẽ làm điều đó. Nhưng hiện nay, tôi chưa thấy có nhu cầu ấy. Xin cảm ơn."
Valentina Alazraki (N+ Televisa) hỏi:
"Trong những ngày vừa qua, ngài đã nhiều lần nhắc lại rằng Peru là quê hương của mình. Ngài cũng kể cho chúng con nghe tất cả những gì dân tộc này đã trao tặng cho ngài, cũng như cách thức đất nước này đã biến đổi con người ngài. Có thể nói, một phần con người ngài hôm nay là kết quả của những gì ngài đã trải nghiệm tại Peru. Tuy nhiên, ngài còn có một quê hương khác nữa, đó là Hoa Kỳ, bởi vì ngài sinh ra tại đất nước này. Vì thế, chúng con muốn biết điều gì tại Hoa Kỳ đã góp phần hình thành con người ngài? Hoa Kỳ đã trao tặng cho ngài những gì? Sau đó, con biết có lẽ ngài sẽ nói rằng mình chưa có những ngày tháng cụ thể, nhưng liệu chúng ta có thể nghĩ đến một hành trình "từ Chiclayo đến Chicago", tức một chuyến viếng thăm Hoa Kỳ hay không?
Ðức Lêô XIV đáp: "Vài phút trước, tôi đã nói rằng những chuyến tông du tiếp theo trong năm 2027 vẫn đang trong giai đoạn hoạch định. Ðiều duy nhất đã được xác nhận là chuyến đi Hàn Quốc nhân Ngày Giới trẻ Thế giới. Còn về những chuyến đi khác, có một số khả năng và chúng tôi đang xem xét, nhưng hiện nay mọi việc mới chỉ dừng lại ở đó.
Về nhiều phương diện, tôi là một gringo, một người Bắc Mỹ. Trước Mật nghị Hồng y, đã có một bài báo trên một trong những tờ báo viết rằng: "Prevost là người ít Mỹ nhất trong số những người Mỹ". Tôi nghĩ rằng, một trong những điều thể hiện điều đó là khi tôi nói điều gì, tôi thường nói một cách thẳng thắn và trực tiếp, nói đúng như bản chất của sự việc. Chẳng hạn, vấn đề sức khỏe của tôi, việc tôi công khai nói về vấn đề ấy, thậm chí nói rằng: "Vâng, tôi đang vượt qua được tình trạng này", là điều không phổ biến trong nhiều quốc gia và nhiều nền văn hóa. Nhưng tại Hoa Kỳ, cách ứng xử như vậy có phần thường gặp hơn.
Tôi không muốn khơi lên thêm những câu hỏi khác ở đây, nhưng niềm tin sâu xa của tôi vào nền dân chủ và sự tham gia dân chủ cũng là một phần trong căn tính Mỹ của tôi.
Dĩ nhiên, cách tôi sống đức tin đã chịu ảnh hưởng sâu sắc, có thể nói là đã được "biến đổi", nhờ những trải nghiệm tại Peru. Tuy nhiên, tôi đã trưởng thành trong một gia đình tại Hoa Kỳ, một gia đình đa văn hóa, nhưng cũng là nơi người ta sống đức tin. Vì thế, tôi nghĩ rằng có rất nhiều yếu tố cùng tác động đến con người tôi, trong đó có cả việc tôi được hình thành và trưởng thành trong nền văn hóa ấy.
Nhà báo: "Ngài biết rằng Mexico đang hết sức mong đợi ngài, với niềm xúc động và háo hức lớn lao...
Ðức Lêô XIV đáp: Xin cảm ơn rất nhiều!!!
Nhà báo: Ngài đã viếng thăm Ðức Mẹ Guadalupe tại Uruguay. Liệu chúng con có thể mơ ước rằng ngài cũng sẽ đến Mexico hay không?
Ðức Lêô XIV đáp: Chắc chắn rồi! Tôi đã đến Guadalupe nhiều lần. Anh chị em cứ mơ ước đi, nhưng đừng thức dậy quá sớm nhé... Tôi sẽ đến, tôi sẽ đến!
Jean-Marie Guénois (Le Figaro) hỏi:
"Sau chuyến tông du thực sự gây ấn tượng mạnh mẽ này, một chuyến đi chắc chắn đã khiến ngài mệt mỏi, lại diễn ra sau ca phẫu thuật ngày 13 tháng Mười, liệu ngài có xem xét lại những ưu tiên của mình trong những tháng tới hay không? Ngoài ra, con muốn đặt ba câu hỏi cụ thể:
- Tòa Thánh có thể xác nhận rằng đang chuẩn bị một văn kiện về vấn đề lạm dụng tinh thần, trong đó dự kiến có những chế tài theo giáo luật hay không?
- Ngài có đang xem xét việc làm cho Tự sắc Traditionis Custodes trở nên linh hoạt hơn hay không?
- Ngài có sớm bổ nhiệm những vị Hồng y mới đầu tiên của triều đại mình hay không?
Ðức Lêô XIV đáp: "Về các vị Hồng y trong tương lai, tôi không có bình luận gì. Tôi nghĩ rằng hiện nay vẫn còn đủ số lượng các vị Hồng y; con số hiện tại vào khoảng 116 vị. Sau cùng, chúng ta sẽ đạt đến con số ấy.
Vấn đề lạm dụng tinh thần là một vấn đề hết sức nghiêm trọng trong Giáo hội và hiện đang được nghiên cứu tại Vatican. Hiện chưa có văn kiện nào sẵn sàng để công bố. Tuy nhiên, chính khái niệm này, cũng như nhu cầu phải có khả năng giải quyết một số vấn đề thuộc lĩnh vực giáo luật - đây là một trong những khó khăn, bởi vì để thực thi công lý, chúng ta cần phải có, có thể nói như vậy, một hệ thống quy định hoặc một cách diễn đạt pháp lý về phương thức áp dụng - hiện vẫn còn là một khái niệm khá mơ hồ.
Mặc dù vậy, có lẽ tất cả chúng ta đều có thể mô tả những trường hợp cụ thể hoặc những dạng tình huống mà trong đó hành vi lạm dụng như thế xảy ra. Vì thế, chúng tôi đang nghiên cứu và tiếp tục làm việc về vấn đề này.
Về Tự sắc Traditionis Custodes, đó là một quyết định của Ðức Giáo hoàng Phanxicô và chúng ta sẽ tiếp tục tuân theo quyết định ấy. Tự sắc Traditionis Custodes có bao gồm khả năng ban phép chuẩn hoặc cho phép cử hành thánh lễ theo Vetus Ordo (Nghi thức cũ). Vì thế, một lần nữa, vì sự hiệp nhất của Giáo hội, đại đa số áp đảo người Công giáo trên toàn thế giới cử hành phụng vụ theo Nghi thức của Công đồng Vatican II, do Ðức Giáo hoàng Phaolô VI ban hành, và chúng ta sẽ tiếp tục như vậy. Ðối với những ai mong muốn, vẫn có một con đường để xin phép chuẩn.
Về những ưu tiên trong thời gian tới: Hiện nay, tôi không cảm thấy cần thiết phải thay đổi nhịp độ hoạt động của mình. Xin cảm ơn. Nhưng mọi việc sẽ tiếp tục như cách chúng ta đã thực hiện từ trước đến nay.
Giacomo Galeazzi (La Stampa) hỏi:
"Ðức Thánh cha đã bỏ phiếu trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ (Midterm elections) ở Mỹ. Hiện nay, ngài mong đợi điều gì, cả đối với đất nước của mình lẫn trên bình diện quốc tế, trong bối cảnh chiến tranh hỗn hợp và chiến tranh nhận thức đang lan rộng trên toàn thế giới? Ngay cả tại Italia, chúng con cũng đang phải gánh chịu những hậu quả của tình trạng này. Sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, liệu chúng ta sẽ chứng kiến sự ôn hòa nhiều hơn hay tình trạng phân cực sẽ gia tăng?
Ðức Lêô XIV đáp: "Tôi chỉ có thể nhắc lại điều mà tôi đã nói cách đây vài phút: Tôi mong muốn được nhìn thấy khả năng đối thoại nhiều hơn, xây dựng những nhịp cầu, thúc đẩy sự hòa giải; ít tranh cãi hơn, ít chiến tranh hơn và ít chia rẽ hơn. Tôi biết rằng đây cũng là một ước mơ, nhưng tôi biết rằng điều đó hoàn toàn có thể thực hiện được. Vì thế, chúng ta hãy cùng chờ xem...
Tôi không đưa ra một bình luận chính trị, nhưng tôi cổ võ Học thuyết Xã hội của Giáo hội, với hy vọng rằng sẽ có một số người lắng nghe. Chúng ta hãy cố gắng thúc đẩy đối thoại và luôn biết lắng nghe nhau.
(Vatican News 17-11-2026)