Ðức Thánh cha bế mạc Năm thánh
Kỷ niệm 300 năm phong hiển thánh
cho Ðại tông đồ Peru - Toribio de Mogrovejo
Ðức Thánh cha bế mạc Năm thánh Kỷ niệm 300 năm phong hiển thánh cho Ðại tông đồ Peru - Toribio de Mogrovejo.
G. Trần Ðức Anh, O.P.
Chiclayo (RVA News 16-11-2026) - Trong chuyến viếng thăm Chiclayo, giáo phận cũ của ngài, chiều thứ Bảy, ngày 14 tháng Mười Một năm 2026, Ðức Thánh cha Lêô XIV đã đến viếng Ðền thánh Toribio de Mogrovejo và chủ sự cuộc gặp gỡ cầu nguyện Bế mạc 300 năm tôn phong thánh nhân lên bậc hiển thánh. Ðền thánh này, cách Chiclayo gần 47 cây số.
Ðền thánh Toribio
Ðền kính thánh Toribio de Mogrovejo tọa lạc tại quận Zana, thuộc vùng Lambayeque. Ðây là địa điểm lịch sử ghi dấu nơi vị Tổng Giám mục qua đời vào ngày 23 tháng Ba năm 1606, thọ 68 tuổi, sau cuộc đời tận tụy loan báo Tin mừng và săn sóc đoàn chiên đã được phó thác cho ngài.
Thánh Toribio sinh ngày 16 tháng Mười Một năm 1538 tại Mayorga, Tây Ban Nha. Xuất thân từ gia đình quý tộc Mogrovejo, ngài theo học giáo luật tại Valladolid và Ðại học Salamanca, nơi ngài tiếp tục ở lại giảng dạy ngay cả sau khi tốt nghiệp.
Tháng Hai năm 1571, vua Philip II bổ nhiệm ngài đứng đầu Tòa án Dị giáo tại Granada. Sau đó, vào tháng Năm năm 1579, nhà vua chỉ định ngài làm Tổng giám mục Lima, khi ấy còn được gọi là Ciudad de Los Reyes (Thành phố của các Vị Vua). Ðây là thành phố do Francisco Pizarro thành lập năm 1535, thuộc địa của Tây Ban Nha tại Peru. Ðức Giáo hoàng Grêgôriô XIII đã chuẩn nhận việc bổ nhiệm này, chọn ngài kế nhiệm Ðức Tổng Giám mục Jerónimo de Loayza.
Sau khi được tấn phong giám mục tại Sevilla, ngày 12 tháng Năm năm 1581, Toribio de Mogrovejo chính thức nhận nhiệm sở tại Lima.
Hoạt động mục vụ của ngài diễn ra trên khắp giáo phận rộng lớn, có diện tích khoảng 450,000 cây số vuông. Ngài đã thực hiện khoảng ba chuyến kinh lý toàn bộ giáo phận, học ngôn ngữ địa phương, thúc đẩy công cuộc loan báo Tin mừng và nâng cao trình độ giáo dục cho các cộng đồng dân bản địa. Ngài còn chỉ đạo việc biên soạn và xuất bản sách giáo lý bằng ba ngôn ngữ: tiếng Tây Ban Nha, tiếng Quechua và tiếng Aymara vào năm 1584. Năm 1591, ngài thành lập tại Lima chủng viện đầu tiên trên toàn châu Mỹ Latinh. Năm 1605, trong chuyến kinh lý mục vụ tại Pacasmayo, ngài mắc bệnh sốt. Căn bệnh này đã dẫn đến cái chết của ngài vào năm sau, đúng ngày Thứ Năm Tuần Thánh.
Cuộc gặp gỡ cầu nguyện
Khi xe chở Ðức Thánh cha đến gần thành Zana, dọc hai bên đường, hơn 300,000 người đã đứng chờ đón ngài, đông gấp 30 lần sức chứa của thị trấn này. Nơi nội thành có khoảng 10,000 người hiện diện chào đón ngài.
Tại cổng chào của chính quyền, Ðức Thánh cha được ông Thị trưởng trao chìa khóa thị trấn. Sau đó, ngài tiếp tục đi bộ đến nhà nguyện kính thánh Toribio, phía trước có một đoàn múa truyền thống dẫn đường. Một nhóm thiếu nhi chạy đến ôm chầm lấy ngài, vượt ra ngoài mọi nghi thức và quy tắc ngoại giao.
Zana có khoảng 4,000 cư dân và từ nhiều thế kỷ nay vẫn mang tiếng là pueblo maldito (ngôi làng bị nguyền rủa). Chính tại đây, thánh Toribio, Tổng giám mục Lima, đã qua đời ngày 23 tháng Ba năm 1606 trong một chuyến kinh lý mục vụ. Cũng tại nơi này, khi còn là giám mục, Ðức cha Prevost - nay là Ðức Lêô XIV - thường trở lại vào ngày 27 tháng Tư hằng năm để tham dự lễ kính vị thánh.
Trước khi bước lên lễ đài, Ðức Thánh cha đã dừng lại cầu nguyện tại ngôi mộ trống, nơi hài cốt của thánh Toribio từng được an táng trong một thời gian ngắn trước khi được chuyển về Lima. Ngài đặt hoa kính viếng tại đây.
Sau lời chào mừng của Ðức giám mục Edinson Farfán sở tại, ba người đã lần lượt chia sẻ chứng từ: một linh mục, một nhà truyền giáo và một đại diện cộng đồng người gốc Phi châu.
Huấn từ
Trong bài giảng tại buổi cầu nguyện, Ðức Thánh cha nhấn mạnh rằng cuộc đời thánh Toribio de Mogrovejo là chứng tá sống động về tình yêu và lòng tận tụy của người mục tử. Thánh nhân đã không ngại vượt qua những khoảng cách địa lý và những trở ngại trong đời sống để đem Tin mừng Chúa Giêsu đến với mọi người. Chính tại Zana, trong một chuyến kinh lý mục vụ, ngài đã kết thúc cuộc đời trần thế và phó linh hồn cho Thiên Chúa. Ngôi mộ trống từng lưu giữ hài cốt của thánh nhân gợi lên những di sản thiêng liêng mà ngài để lại: đức tin của các cộng đoàn và lòng nhiệt thành của những người tiếp tục loan báo Tin mừng tại các vùng xa xôi, hẻo lánh.
Từ những kỷ niệm trong thời gian phục vụ tại Chiclayo, Ðức Giáo hoàng nhắc đến các chuyến thăm Incahuasi và Kanaris, nơi ngài cảm nhận được sự đón tiếp chân thành của các gia đình cũng như sự hy sinh của các linh mục và nữ tu. Ngài chia sẻ rằng nhiều lần đến để loan báo Tin Mừng, nhưng chính đức tin đơn sơ và chân thành của người dân lại giúp ngài hiểu Tin mừng sâu sắc hơn.
Ðức Thánh cha cũng đặc biệt bày tỏ tình cảm và sự gần gũi với cộng đồng người gốc Phi tại Zana, những người có tổ tiên từng phải rời bỏ quê hương, chịu cảnh nô lệ, đau khổ và bị xúc phạm nhân phẩm. Ngài trân trọng đức tin, truyền thống và lòng gìn giữ ký ức tổ tiên của họ, đồng thời khích lệ họ noi gương thánh Martinô de Porres, người từng được chính thánh Toribio ban Bí tích Thêm Sức, để kiên trì trên con đường nên thánh.
Ðề cập đến những vấn đề hiện tại, Ðức Thánh cha bày tỏ sự đau lòng trước tình trạng tội phạm, tống tiền, bất an và phân biệt đối xử đang gây đau khổ cho nhiều gia đình. Ngài khuyến khích mọi người không cam chịu trước những đau khổ ấy, nhưng phải sống hiệp nhất, quan tâm và chăm sóc lẫn nhau, không bao giờ trở nên thờ ơ trước nỗi đau của người khác. Mỗi người đều có thể thực hiện những việc bác ái cụ thể: giúp đỡ một người đang gặp khó khăn, lắng nghe một người cần được sẻ chia hoặc đồng hành với một gia đình đang đau khổ.
Ðức Thánh cha mời gọi mọi thành phần Dân Chúa noi gương thánh Toribio, để Tin mừng trước hết biến đổi chính đời sống mình. Ngài nhắn nhủ các linh mục duy trì tình bạn thân thiết hằng ngày với Chúa Giêsu, cử hành các bí tích với tình yêu và lòng tôn kính, đồng thời luôn gần gũi đoàn chiên. Các bậc cha mẹ và ông bà hãy tiếp tục truyền lại đức tin cho con cháu; người trẻ hãy mở rộng tâm hồn đón nhận lời mời gọi của Chúa, vì Người có một kế hoạch và ơn gọi tốt đẹp dành cho mỗi người.
Sau cùng, Ðức Thánh cha bày tỏ lòng biết ơn đối với cộng đoàn Chiclayo, đặc biệt nhớ đến những người đã qua đời và vẫn hiện diện trong lời cầu nguyện của ngài. Nay khi được trao phó trách nhiệm chăm sóc Giáo hội hoàn vũ trong sứ vụ Người Kế vị Thánh Phêrô, ngài một lần nữa xin Thiên Chúa ban cho mình ơn trở thành người mục tử đích thực và khiêm tốn nhìn nhận rằng bản thân vẫn còn nhiều điều phải học hỏi. Ngài tha thiết xin cộng đoàn tiếp tục cầu nguyện cho mình.
Tóm lại, Ðức Thánh cha nhắc nhở: Noi gương thánh Toribio de Mogrovejo, mỗi Kitô hữu được mời gọi để Tin mừng biến đổi cuộc đời, sống đức tin bằng tình yêu, sự phục vụ và lòng tận tụy; xây dựng cộng đoàn hiệp nhất, liên đới, không thờ ơ trước đau khổ và kiên trì loan báo Chúa Kitô, đặc biệt cho những người nghèo khổ, bị bỏ quên và sống ở những vùng xa xôi.
Một chi tiết khác đặc biệt thu hút sự chú ý của mọi người trong bài chia sẻ, đó là: Ðức Thánh cha kể lại đêm cầu nguyện trước khi trở thành Giám mục Chiclayo và kêu gọi mọi người đừng bao giờ trở nên thờ ơ trước nỗi đau của người khác. Ngài nói: "Ðêm ấy, tôi đã xin Chúa dạy tôi trở thành một mục tử. Hôm nay, tôi hiểu rằng anh chị em chính là một phần trong lời đáp trả của Thiên Chúa đối với lời khẩn cầu ấy."
Ngài cũng nhắc lại: "Biết bao lần tôi đến để loan báo Tin mừng, nhưng rồi lại ra về với sự hiểu biết Tin mừng sâu sắc hơn một chút, nhờ chính đức tin của anh chị em!"
Buổi gặp gỡ kết thúc với lời cầu nguyện và thánh ca kính thánh Toribio, kinh Lạy Cha và phép lành của Ðức Thánh cha.
Sau một điệu múa truyền thống cuối cùng, Ðức Thánh cha lên xe trở về Chiclayo.