Ðức Thánh cha gặp gỡ các phong trào xã hội
và giới công nhân Argentina
Ðức Thánh cha gặp gỡ các phong trào xã hội và giới công nhân Argentina.
G. Trần Ðức Anh, O.P.
Buenos Aires (RVA News 10-11-2026) - Lúc 16 giờ thứ Hai, ngày 09 tháng Mười Một năm 2026, Ðức Thánh cha Lêô XIV đã đến Ðại học Công giáo Argentina cách Tòa Sứ thần 5 cây số để gặp gỡ các phong trào xã hội và giới công nhân Argentina.
Ðây cũng là một Ðại học Giáo hoàng Argentina với tên chính thức là "Santa María de los Buenos Aires", Ðức Mẹ Maria Buenos Aires được thành lập năm 1958 và có các cơ sở đào tạo tại thủ đô Buenos Aires, cũng như tại bốn thành phố khác (Rosario, Paraná, Mendoza và Pergamino). Ðại học này cung cấp hàng chục chương trình đào tạo ở các bậc cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ và các chương trình chuyên ngành thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau, bao gồm kinh tế, luật, kỹ thuật, khoa học y khoa và thần học. Ðức Hồng y Jorge Mario Bergoglio, đã từng giữ chức Ðại Chưởng ấn của Ðại học này trong tư cách là Tổng giám mục Buenos Aires, cho đến khi ngài được bầu làm Giáo hoàng Phanxicô.
Ðến Ðại học lúc quá 16 giờ, Ðức Thánh cha được Ðức Tổng giám mục Giáo phận Buenos Aires, García Cueva, trong tư cách là Ðại chưởng ấn Ðại học và Ðức cha Schiavone, Chủ tịch Ủy ban Giám mục Argentina về mục vụ xã hội, cùng với giáo sư Viện trưởng, nồng nhiệt tiếp đón tại Ðại thính đường của Ðại học.
Tiếp đến, 5 đại diện các tầng lớp xã hội đã lần lượt trình bày với Ðức Thánh cha và mọi người về thực trạng và các vấn đề xã hội trong tư cách là chứng nhân, chẳng hạn:
Chứng từ thứ nhất
Trước tiên là ông Juan Martín Allende, một doanh nhân, một nhà khởi nghiệp và là người có đức tin. Ông cho biết trong những năm tháng làm việc với cường độ cao nhất, đức tin của ông đã từng lung lay, nhưng chưa bao giờ tắt lịm, và ông đã phải một lần nữa lựa chọn gắn bó với niềm tin. Ông đã trải qua nỗi đau sâu sắc và không bao giờ nguôi ngoai khi chứng kiến con gái út của mình là Serena, qua đời ngay trong vòng tay ông. Ngày hôm nay, ông lựa chọn sống đức tin và tình yêu trong cuộc đời mình, trong gia đình, với bạn bè, trong công việc, các dự án và với những người đồng hành cùng tôi, tức là cộng đồng của tôi.
Trong bảy năm qua, ông đã dành tâm huyết để xây dựng những dự án kinh doanh riêng. Ðể thực hiện điều đó, ông đã đi sâu nghiên cứu các vấn đề liên quan đến biến đổi khí hậu, nhằm tìm hiểu và phát triển những dự án thay thế có khả năng nhân rộng, hướng đến việc phục hồi và tái sinh ngôi nhà chung của chúng ta. Ông đã thực sự dấn thân vào những cuộc thảo luận và dự án này bằng cách đầu tư cả thời gian lẫn tiền bạc, với tầm nhìn đưa lý thuyết vào thực tiễn.
Trong vai trò cố vấn cho các doanh nghiệp khai khoáng, ông đã có cơ hội tham gia vào quá trình ra quyết định liên quan không chỉ đến hoạt động kinh doanh mà còn đến tác động đối với môi trường và cộng đồng. Ðược tham gia thiết kế, đàm phán và triển khai các chương trình nhằm đáp ứng tốt hơn những nhu cầu thực tế của cộng đồng là một trong những công việc mang lại cho tôi nhiều ý nghĩa và sự mãn nguyện nhất.
Ông nói: "Kính thưa Ðức Thánh cha, có rất nhiều doanh nhân và nhà khởi nghiệp như chúng con mong muốn thực hiện công việc của mình một cách đúng đắn, can đảm và đối xử tử tế với những người xung quanh. Nhưng điều đó không hề dễ dàng. Lòng tốt thường bị nhầm lẫn với sự ngây thơ, còn sự ngây thơ lại bị xem là yếu đuối, một điểm yếu mà người khác có thể lợi dụng. Chúng con phải cạnh tranh với những người chỉ biết đầu cơ, coi con người như những công cụ và tước đi nhân tính của người lao động. Ðôi khi, có những người được trao cho chức vụ để phục vụ người khác, nhưng lại sử dụng chức vụ ấy để trục lợi."
Chứng từ thứ hai
Tiếp lời ông Allende, bà Sabrina Soledad Sapone một lãnh tụ công đoàn, đã trình bày về việc đồng hành cùng các đồng nghiệp nam và nữ. Bà nói: qua hoạt động như thế, con đã hiểu rằng công tác đại diện công đoàn không đơn thuần là một chức vụ, nhưng là một hành trình lắng nghe, đồng cảm và quan tâm đối với con người đứng phía sau mỗi vị trí việc làm.
"Trong những thời điểm bất ổn và có nhiều biến chuyển sâu sắc, công việc hằng ngày của chúng con là bảo vệ miếng cơm manh áo, việc làm và phẩm giá của các gia đình; đồng thời xây dựng những nhịp cầu kết nối và đặt cả trái tim vào công việc, để không ai phải đơn độc đối diện với những bất công.
"Chúng ta đang trải qua những hoàn cảnh mà ở đó, lao động bị xem như một khoản chi phí hay một sự tổn thất, như thể người ta quên mất rằng đằng sau mỗi người lao động là một gia đình và những con người bằng xương bằng thịt, biết cảm nhận, sống và suy nghĩ.
"Người ta đang giương cao những khẩu hiệu về Trí tuệ nhân tạo (AI) mà không có sự bảo đảm cho phẩm giá con người, đẩy con người ra khỏi đời sống lao động và khiến họ ngày càng xa rời lợi ích chung... Chúng ta không sống chỉ để làm việc, nhưng làm việc để có thể sống xứng đáng với phẩm giá con người. Khi lao động đánh mất ý nghĩa nhân bản và con người bị biến thành đối tượng có thể loại bỏ, thì phẩm giá của mỗi cá nhân bị tổn thương, kéo theo sự sụp đổ của cả cộng đồng.
"Các tổ chức công đoàn nhìn nhận Giáo hội như một nguồn mạch và kim chỉ nam, nơi đồng hành, nâng đỡ và tiếp thêm đức tin cũng như sức mạnh cho những người dễ bị tổn thương nhất."
Tiếp đến, còn có chứng từ của bà Verónica San Martín có 4 người con, công nhân một hợp tác xã, bà Soledad Cuellar, nữ công nhân trong hoàn cảnh dễ bị tổn thương, và từng là một đứa trẻ phải chịu nhiều đau khổ, một thiếu nữ trải qua nhiều hình thức bạo lực khác nhau, và một người phụ nữ phải tiếp tục bước đi mà không biết mình lấy đâu ra sức mạnh để vượt qua tất cả.
Bà cũng kể rằng: "Vì là phụ nữ và là thành viên của một dân tộc bản địa, con đã trực tiếp trải nghiệm nạn phân biệt đối xử và tình trạng thiếu cơ hội trong cuộc sống.
"Tại Trung tâm Ðức Kitô Santa Clara (Hogar de Cristo Santa Clara), chúng con tiếp nhận và đón nhận những phụ nữ đang gặp vấn đề liên quan đến việc sử dụng các chất gây nghiện. Tại đây, chúng con đã học được một điều mà không trường lớp nào dạy cho chúng con: đằng sau mỗi tình trạng nghiện luôn là một câu chuyện cuộc đời. Không một ai tự mình đi đến hoàn cảnh ấy, và cũng không một ai có thể tự mình thoát khỏi hoàn cảnh ấy. Chúng con cũng thành lập một mô hình kinh doanh mà tại đó chúng tôi cùng nhau làm việc. Chúng con đã học cách sản xuất, bán hàng và tổ chức hoạt động. Chúng con không ngồi chờ ai đó đến trao cho mình một cơ hội, nhưng đã tự tay tạo dựng cơ hội ấy, cùng với nhau.
"Ðối với chúng con, đó chính là ý nghĩa của lao động: không chỉ đơn thuần là kiếm miếng cơm manh áo, nhưng còn là khám phá ra rằng bản thân mình có khả năng, mình có ích và mình có điều gì đó tốt đẹp để trao tặng. Con đã chứng kiến những người phụ nữ từng đến đây trong tình trạng không thể ngẩng đầu nhìn thẳng vào mắt người khác, nhưng ngày nay đã có thể tự quản lý đồng tiền của chính mình.
Huấn từ của Ðức Thánh cha
Lên tiếng trong dịp này, Ðức Thánh cha bày tỏ lòng biết ơn và nhấn mạnh ý nghĩa sâu xa của lao động trong đời sống con người. Theo ngài, lao động không chỉ là phương tiện kiếm sống mà còn là cách con người cộng tác vào công trình sáng tạo của Thiên Chúa, góp phần xây dựng xã hội và hoàn thiện thế giới.
Dựa trên giáo huấn của thánh Gioan Phaolô II, Ðức Thánh cha khẳng định lao động không phải là công cụ gây xung đột, nhưng phải là sự cộng tác của mọi người trong tinh thần tôn trọng công trình tạo dựng. Tuy nhiên, thế giới lao động ngày nay đang đối diện nhiều thách thức: khủng hoảng sinh thái, khai thác tài nguyên thiếu trách nhiệm, sự thống trị của một số ít người và tình trạng bóc lột người lao động. Con người ngày càng bị đánh giá dựa trên năng suất và hiệu quả thay vì phẩm giá vốn có. Từ đó, ngài nhấn mạnh rằng phát triển kinh tế và tiến bộ kỹ thuật phải đi đôi với việc bảo vệ thiên nhiên, tôn trọng giới hạn của các hệ sinh thái và quan tâm đến các thế hệ tương lai. Một sự phát triển chỉ đem lại lợi ích cho một nhóm người nhưng gây tổn hại môi trường và đẩy cộng đồng yếu thế vào cảnh khó khăn thì không thể được xem là tiến bộ đích thực. Ðức Thánh Cha trình bày bốn nguyên tắc quan trọng trong Học thuyết Xã hội của Giáo hội:
1. Phẩm giá con người: Con người phải là trung tâm, chủ thể và mục đích của mọi hoạt động kinh tế - xã hội. Kinh tế phải phục vụ con người, chứ không phải con người phục vụ kinh tế. Vì thế, thất nghiệp không chỉ khiến một người mất thu nhập mà còn làm tổn thương phẩm giá, khả năng đóng góp cho xã hội và cảm thức thuộc về cộng đồng.
2. Công ích: Lao động giúp con người phát triển bản thân, xây dựng những mối tương quan lành mạnh, chia sẻ tài năng và cùng chịu trách nhiệm cải thiện thế giới. Công ích đòi hỏi phải vượt qua chủ nghĩa cá nhân và lợi ích ích kỷ của các nhóm, hướng đến sự phát triển toàn diện của mọi người.
3. Ðịnh hướng phổ quát của cải: Thiên Chúa trao ban đất đai và tài nguyên cho toàn thể nhân loại. Giáo hội nhìn nhận quyền sở hữu tư nhân nhưng quyền này luôn đi kèm trách nhiệm xã hội. Con người không phải là chủ sở hữu tuyệt đối, mà là người quản lý và gìn giữ công trình tạo dựng, có bổn phận chia sẻ công bằng tài nguyên và bảo vệ quyền lợi của các thế hệ tương lai.
4. Tình liên đới: Liên đới không đơn thuần là lòng thương cảm, nhưng là trách nhiệm của mỗi cá nhân và tổ chức đối với hạnh phúc chung. Trong một nền kinh tế toàn cầu dễ loại bỏ những người yếu thế, tình liên đới phải trở thành sức mạnh xây dựng một trật tự xã hội công bằng, dựa trên sự tương trợ và tôn trọng lẫn nhau.
Sau cùng, Ðức Thánh cha nhấn mạnh rằng những tiến bộ công nghệ phải được sử dụng để phục vụ công ích, phát huy tài năng con người và không bỏ ai lại phía sau. Người Kitô hữu còn được mời gọi nhận ra Thiên Chúa đang hoạt động trong mình, khi biết khiêm tốn mở lòng để Người hướng dẫn.
Tóm lại, Ðức Thánh cha muốn nhắc nhở rằng: Lao động là phẩm giá và ơn gọi của con người, là sự cộng tác vào công trình sáng tạo của Thiên Chúa. Một nền kinh tế thực sự nhân bản phải đặt con người ở trung tâm, hướng đến công ích, chia sẻ công bằng tài nguyên và xây dựng tình liên đới, để mọi người đều có cơ hội làm việc, phát triển và đóng góp cho xã hội.
Cuộc gặp gỡ kết thúc với phần trao đổi quà lưu niệm và phép lành của Ðức Thánh cha.
(Sala Stampa 2026-11-09)