Tòa Thánh công bố chương trình Khóa họp
các Chủ tịch Hội đồng Giám mục về gia đình,
10 năm sau Tông huấn Amoris laetitia
Tòa Thánh công bố chương trình Khóa họp các Chủ tịch Hội đồng Giám mục về gia đình, 10 năm sau Tông huấn Amoris laetitia.
G. Trần Ðức Anh, O.P.
Vatican (RVA News 04-10-2026) - Trưa ngày 02 tháng Mười năm 2026, Tòa Thánh đã công bố những chi tiết về cuộc họp lớn của các Chủ tịch Hội đồng Giám mục thế giới về hôn nhân và gia đình, từ ngày 07 đến ngày 14 tháng Mười năm 2026 tại Vatican, nhân kỷ niệm 10 năm Ðức Thánh cha Phanxicô ban hành Tông huấn Amoris laetitia, Niềm vui yêu thương, đúc kết hai khóa họp của Thượng Hội đồng Giám mục thế giới về hôn nhân và gia đình.
Ðược mời tham dự khóa họp này có tổng cộng gần 190 người, đứng đầu là 15 vị Thượng phụ các Giáo hội Công giáo nghi lễ Ðông phương hiệp nhất với Tòa Thánh, tiếp đến là các vị Chủ tịch Hội đồng Giám mục năm châu, trong đó có Ðức Tổng giám mục Giuse Nguyễn Năng của Tổng Giáo phận Sài Gòn, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Việt Nam. Thêm vào đó có hai giám mục không thuộc Hội đồng Giám mục nào, như cha Silas Bogati, Ðại diện Tông tòa Népal và Ðức cha Selim Jean Sfeir, đặc trách các tín hữu Công giáo Maronite ở đảo Cipro. Ngoài ra, có 23 hồng y, giám mục được Ðức Thánh cha mời, trong đó có Ðức cha Matthêu Chân Tuyết Bân (Zhen Xuebin), Giám mục Phó với quyền kế vị tại Giáo phận Bắc Kinh bên Trung Quốc.
Các tham dự viên còn lại là các chức sắc và viên chức các cấp thuộc Bộ Giáo dân, Gia đình và Sự sống, Văn phòng Tổng thư ký Thượng Hội đồng Giám mục thế giới, các gia đình, các chuyên gia, 16 chuyên gia giúp đỡ các nhóm trong các cuộc hội thảo và trao đổi.
Xét về bậc sống, đại đa số các tham dự viên là hồng y và giám mục, nhưng cũng có một số linh mục, tu sĩ nam nữ và giáo dân, 11 cặp vợ chồng, 11 người thuộc ban tổ chức. Ðức Thánh cha Lêô XIV dự kiến sẽ tham dự phần lớn các phiên họp.
Khóa họp phần lớn sẽ diễn ra tại Hội trường Thượng Hội đồng Giám mục, cạnh Ðại thính đường Phaolô VI ở nội thành Vatican.
Phiên đầu tiên sẽ diễn ra từ 16 đến 17 giờ 30, thứ Tư, ngày 07 tháng Mười năm 2026: sau lời chào mở đầu của hai Hồng y Bộ trưởng Bộ Giáo dân, Gia đình và Sự sống, và Tổng thư ký Thượng Hội đồng Giám mục thế giới, Ðức Thánh cha sẽ lên tiếng dẫn nhập, và mọi người sẽ nghe bài suy niệm do nữ tu Helen Alford, Dòng Ða Minh người Anh, Khoa trưởng Khoa xã hội thuộc Ðại học Giáo hoàng Angelicum ở Roma, kiêm Chủ tịch Hàn lâm viện Tòa Thánh về các khoa xã hội, trình bày.
Sau đó là những phút thinh lặng trước khi các tham dự viên sẽ họp trong các nhóm nhỏ.
Trong ba ngày kế tiếp: ngày 08 đến ngày 10 tháng Mười năm 2026, Hội nghị sẽ lần lượt bàn về các chủ đề: các gia đình ngày nay: thực tại, vẻ đẹp và những thách đố; những người trẻ và sự tái khám phá ơn gọi hôn nhân; đời sống hôn nhân. Những năm đầu của hôn nhân: một thời kỳ quyết định.
Chúa nhật, ngày 11 tháng Mười năm 2026 mọi người được tự do. Hai ngày sau đó lần lượt bàn về: những khó khăn trong cuộc sống: đồng hành và nâng đỡ; tiếp đến là: các gia đình Kitô: những chủ thể của sứ mạng Giáo hội.
Năm ngày họp trên đây tiến hành theo thời biểu: Ban sáng từ 9 giờ, trước hết là kinh nguyện, tiếp đến là phần dẫn nhập vào đề tài, rồi nghe chứng từ, sau đó là hội thảo nhóm cho đến 12 giờ 30.
Ban chiều, từ 16 đến 19 giờ 30: các nhóm tường trình về nội dung các động thảo luận trong ngày.
Sáng thứ Tư, ngày 14 tháng Mười năm 2026 là ngày chót: ban sáng có thánh lễ đồng tế do Ðức Thánh cha chủ tế tại Quảng trường Thánh Phêrô. Ban chiều, từ 16 giờ đến 19 giờ 30, có phiên họp kết thúc, với phần tổng kết công việc; tiếp đó Ðức Thánh cha sẽ lên tiếng kết thúc rồi mọi người hát kinh Te Deum, tạ ơn Thiên Chúa.
Bối cảnh khóa họp
Việc triệu tập các chủ tịch, thay vì những người phụ trách mục vụ gia đình, dựa trên một lý do liên quan đến trách nhiệm: các chủ tịch được giao nhiệm vụ thúc đẩy và hỗ trợ hoạt động mục vụ tại quốc gia của mình, và Ðức Giáo hoàng muốn trực tiếp lắng nghe các vị. Từ đó cũng có hệ quả tiếp theo: sau khi cuộc gặp kết thúc, chính họ sẽ là những người đưa những gì đã được thảo luận về các hội đồng giám mục tương ứng và khởi động tại đó những bước tiếp theo.
Nhu cầu lắng nghe này đã hình thành trong các chuyến viếng thăm ad limina trong 10 năm qua. Trong những dịp đó, các giám mục đã bày tỏ mối quan ngại về những khó khăn gặp phải trong công việc mục vụ cũng như những gian khó mà các gia đình phải đối mặt trong các mối quan hệ và đời sống hằng ngày. Các số liệu thống kê giúp đo lường những khó khăn này: tại Ba Lan, số các cuộc hôn nhân được cử hành theo nghi thức tôn giáo trong năm năm gần đây đã giảm 45%; tại Australia, trong khoảng thời gian từ năm 1970 đến năm 2024, tỷ lệ này giảm từ 88% xuống 16%. Ngoài ra, vẫn còn một vấn đề về cách tiếp cận: tại nhiều bối cảnh Giáo hội, gia đình vẫn tiếp tục được xem như đối tượng thụ động của hoạt động mục vụ, tức một lĩnh vực được giao cho một ủy ban cấp giáo xứ hoặc giáo phận.
Tuần làm việc do Ðức Thánh cha triệu tập thuộc một loại hình cụ thể, đó là các hội nghị đánh giá, được dự kiến trong giai đoạn triển khai của Thượng Hội đồng 2021-2024, kéo dài đến năm 2028. Mười năm sau khi văn kiện được công bố, đối tượng được đánh giá là kinh nghiệm đã được tích lũy tại các Giáo hội địa phương: Tông huấn đã khởi động những gì, những khó khăn nào đã xuất hiện, và những câu hỏi nào đã được đặt ra.
Mục tiêu của khóa họp được xác định không phải là đạt được sự đồng thuận: một sự khác biệt quan điểm được hiểu rõ hơn cũng được xem là một thành quả của việc lắng nghe. Mỗi nhóm sẽ trình bày tại phiên toàn thể một bản tóm lược ngắn về những gì đã đạt được; nội dung này sẽ tiếp tục được đưa vào cuộc đối thoại tại hội trường.
Vào cuối tuần làm việc, thành quả của năm ngày thảo luận sẽ được tập hợp thành một bản báo cáo ngắn gọn. Một ủy ban, trong đó cũng có các đại diện của các nhóm, sẽ kiểm tra để bảo đảm rằng văn bản phản ánh đúng những gì đã được nêu ra. Sau đó, báo cáo sẽ được thảo luận tại hội trường, trao cho Ðức Lêô XIV và được công bố công khai.
Ðây là một văn bản làm việc. Việc Ðức Giáo hoàng sẽ quyết định làm gì với văn bản này sẽ phụ thuộc vào diễn biến của mọi việc. Hệ quả tiếp theo duy nhất đã được công bố liên quan đến các Giáo hội địa phương: các chủ tịch có thể đưa những gì đã được nêu ra về các Hội đồng Giám mục tương ứng của mình và thúc đẩy tại đó những tiến trình khả thi.
(Tổng hợp 3-10-2026)