Ðại hội các Giám mục Ðức tại Fulda
Ðại hội các Giám mục Ðức tại Fulda.
G. Trần Ðức Anh, O.P.
Fulda (RVA News 30-09-2026) - Trong những ngày này, từ 28 tháng Chín đến ngày 01 tháng Mười năm 2026, Hội đồng Giám mục Ðức đang nhóm đại hội mùa thu tại thành phố Fulda, nơi có mộ của thánh Bonifaxio bổn mạng của Giáo hội tại Ðức.
Trong khóa họp, khoảng 60 giám mục Ðức thảo luận về các vấn đề như trí tuệ nhân tạo, đạo đức y khoa, việc rửa tội cho người trưởng thành và sự hiệp hành. Nhưng cũng sẽ có các cuộc bầu cử - và qua đó có thể xuất hiện một sự chuyển giao thế hệ.
Hiện nay, người ta lại đang thảo luận về chức vụ giám mục. Tuy nhiên, lần này vấn đề không nhất thiết là việc ai có thể được tiếp cận chức vụ giám mục hay quyền lực gắn liền với chức vụ này, mà là gánh nặng quá lớn đi kèm với chức vụ. Nguyên nhân dẫn đến cuộc tranh luận là hai trường hợp từ nhiệm giám mục gây bất ngờ trong những tuần gần đây: Giám mục Giáo phận Speyer, Karl- Heinz Wiesemann, đã từ nhiệm vào tháng Tám ở tuổi 66; Giám mục Dresden, Heinrich Timmerevers, từ nhiệm vào đầu tháng Chín ở tuổi 74. Cả hai vị chủ chăn đều chưa đạt đến độ tuổi 75 theo quy định của giáo luật - và cả hai đều nêu sự suy giảm sức lực là lý do xin từ nhiệm. Mặc dù bản thân việc các giám mục từ nhiệm không phải là một chủ đề chính thức của Ðại hội toàn thể hiện nay nhưng những trường hợp này vẫn sẽ ảnh hưởng đến bầu khí của đại hội: Wiesemann và Timmerevers đã là thành viên của Hội đồng Giám mục Ðức (DBK) hơn 20 năm. Tại Fulda, đây là lần đầu tiên hai vị không còn tham dự các cuộc thảo luận.
Trong thời gian chờ cho đến khi những người kế nhiệm chính thức nhậm chức, hai vị sẽ được các Giám quản giáo phận liên hệ đại diện.
Những gương mặt mới tại Fulda năm nay còn có Giám mục Phụ tá Martin Marahrens của Giáo phận Hildesheim, Giám mục Phụ tá Giáo phận Mainz là Ðức cha Joshy Pottackal.
Ngoài ra, có Ðức tân Sứ thần Tòa Thánh tại Ðức, Ðức Tổng giám mục Hubertus van Megen, người Hòa Lan.
Các cuộc bầu cử
Các giám mục cũng sẽ tiến hành các cuộc bầu cử tại Fulda.
Tại Ðại hội toàn thể mùa thu năm ngoái, các vị đã quyết định giảm số lượng 14 ủy ban giám mục xuống còn 8. Trong tương lai sẽ có các ủy ban phụ trách: Ðức tin và khoa học; Phụng vụ và văn hóa; Mục vụ truyền giáo và các dịch vụ của Giáo hội; Gia đình, giới trẻ và giáo dục; Ðại kết và đối thoại liên tôn; Giáo hội hoàn vũ và di cư; Xã hội, Caritas và các vấn đề xã hội; sau cùng là Ủy ban Truyền thông.
Vì nhiệm kỳ của chủ tịch các ủy ban kéo dài 5 năm, nên tại đây cũng có thể diễn ra một sự chuyển giao thế hệ.
Chẳng hạn, vị giám mục phụ trách truyền thông trước đây là Ðức Hồng y Reinhard Marx, đã thông báo rằng ngài không muốn tiếp tục đảm nhiệm chức vụ này. Một phần lý do là trong hai năm nữa ngài sẽ đạt đến giới hạn tuổi dành cho các giám mục.
Bên cạnh việc bầu các ủy ban mới, trọng tâm trong các cuộc thảo luận của các giám mục Ðức sẽ là thông điệp đầu tiên của Ðức Giáo hoàng Lêô XIV, "Magnifica humanitas" về trí tuệ nhân tạo.
Trong thư mời báo chí tham dự Ðại hội toàn thể có viết: "Thông điệp này cần được hiểu như điểm then chốt trong tư tưởng của Ðức Giáo hoàng Lêô XIV". Ngày nghiên cứu của Hội đồng Giám mục Ðức sẽ tập trung vào những khía cạnh trọng yếu của thông điệp và từ đó rút ra những định hướng hành động cho Giáo hội tại Ðức.
Ðảng AfD, bảo vệ sự sống và việc rửa tội cho người trưởng thành
Theo chương trình, các giám mục cũng sẽ thảo luận về "những vấn đề hiện tại của lợi ích chung trong một nền dân chủ. Ðiều này có thể bao gồm cả những thành công của đảng cực hữu AfD trong các cuộc bầu cử nghị viện cấp bang gần đây.
Ðặc biệt, khả năng một chính quyền bang do AfD lãnh đạo tại bang Sachsen- Anhalt ở miền Ðông Ðức có thể gây ra những hệ quả đối với Giáo hội Công giáo tại bang này.
Một cuộc gặp gỡ báo chí khác vào thứ Ba, 29 tháng Chín này tập trung vào chủ đề "Sự sống từ khởi đầu đến cuối đời - những vấn đề hiện tại từ mang thai hộ, hiến tạng cho đến trợ tử".
Một chủ đề quan trọng khác trong chương trình nghị sự của các giám mục là sự phát triển của việc rửa tội cho người trưởng thành tại châu Âu.
Hồi tháng Sáu năm nay, các phái đoàn của Ủy ban Mục vụ và Ủy ban Giới trẻ thuộc Hội đồng Giám mục Ðức đã đến Pháp để trao đổi với những người phụ trách tại đây về nguyên nhân, tác động và những diễn biến đối với đời sống Giáo hội tại Pháp.
Ðức Tổng giám mục Stefan Hesse, đặc phái viên phụ trách các vấn đề người tị nạn, cũng sẽ báo cáo với các anh em giám mục về chuyến đi của ngài tới Mexico và Hoa Kỳ.
Ngoài ra, các kênh truyền thông xã hội của Hội đồng Giám mục Ðức, việc xử lý và khắc phục hậu quả của nạn lạm dụng tình dục, cũng như "những khía cạnh hiện tại của tính hiệp hành trong Giáo hội" cũng nằm trong chương trình nghị sự.
Ðối với giám mục Heiner Wilmer, Giám mục Giáo phận Muenster, đây cũng là Ðại hội toàn thể trọn vẹn đầu tiên với tư cách Chủ tịch Hội đồng Giám mục Ðức mà ngài chủ tọa. Khi được bầu vào mùa xuân năm nay, ngài vẫn còn là Giám mục Giáo phận Hildesheim ở miền bắc Ðức.
Ðặc biệt liên quan đến điểm cuối cùng này, các nhóm cấp tiến như Liên đoàn Phụ nữ Công giáo Ðức (KDFB), Cộng đoàn Phụ nữ Công giáo Ðức (kfd) và tổ chức "Chúng ta là Giáo hội" (Wir sind Kirche) đã một lần nữa công khai những yêu cầu cải tổ của họ trước thềm Ðại hội toàn thể.
Trong một tuyên bố chung, họ nói: "Sự kiên nhẫn của cộng đoàn Giáo hội đã cạn kiệt. Chỉ kêu gọi tính hiệp hành trong khi đồng thời trì hoãn các cải tổ cụ thể là chưa đủ". Theo tuyên bố này, việc tiếp tục theo cách cũ sẽ dẫn đến một "ngõ cụt của sự vô nghĩa".
"Cứ bình tĩnh chờ xem"
Các tổ chức cấp tiến nói trên cũng chỉ trích việc Tòa Thánh vẫn chưa phê chuẩn quy chế của Hội đồng Hiệp hành dự kiến thành lập. Hội đồng này gồm các giám mục và đại diện giáo dân, có quyền ngang nhau, cùng cai quan Giáo hội tại Ðức, một điều trái ngược với đạo lý và kỷ luật hiện hành của Giáo hội Công giáo.
Phiên họp đầu tiên của Hội đồng Con đường Công nghị vừa nói vốn được dự kiến tổ chức vào tháng Mười Một đã phải hủy bỏ vì chưa có sự công nhận của Tòa Thánh đối với qui chế của tổ chức này.
Cuối tháng Tám vừa qua, Ðức giám mục Wilmer tiết lộ rằng ngài biết từ những người có trách nhiệm tại Giáo triều rằng quy chế đang được xem xét và việc này sẽ cần thêm một khoảng thời gian. Ngài nói: "Tôi tin tưởng rằng chúng ta sẽ tiếp tục tiến triển".
Trong một cuộc phỏng vấn với trang mang "katholisch.de" của Hội đồng Giám mục Ðức, Ðức tân Sứ thần Tòa Thánh cũng cho biết ngài muốn đến Roma vào cuối tháng Mười để tìm hiểu tình hình hiện tại của các cuộc thảo luận. Ðức Tổng giám mục nói: "Nếu hôm nay quý vị hỏi tôi, thì xét về các quy chế, tôi sẽ nói: Cứ bình tĩnh chờ xem".
Chức vụ cử hành bí tích dành cho phụ nữ
Tuy nhiên, trong vấn đề các chức vụ bí tích dành cho phụ nữ, các giám mục không muốn chỉ chờ đợi.
Tại Ðại hội toàn thể mùa thu, năm giám mục sẽ được bầu vào ủy ban mới mang tên "Phụ nữ trong các chức vụ bí tích trong viễn tượng toàn cầu". Tại đó, các vị sẽ làm việc cùng với năm thành viên của Ủy ban Trung ương Giáo dân Công giáo Ðức (ZdK). Do đó, thông qua quyết định nhân sự này, các giám mục cũng có thể đưa một định hướng nhất định vào cơ quan này.
(KNA 28-9-2026)