Linh mục Ấn Ðộ dấn thân cả đời
để xây dựng những nhịp cầu liên tôn
Linh mục Ấn Ðộ dấn thân cả đời để xây dựng những nhịp cầu liên tôn.
Jose Kalathil | Chuyển ngữ: Duy An
Jakarta (RVA News 04-07-2026) - Cha M. D. Thomas đã cống hiến trọn đời mình để xây dựng những nhịp cầu nối kết giữa các tín đồ thuộc những tôn giáo khác nhau thông qua đối thoại, giáo dục và gặp gỡ trực tiếp.
Trong khi Liên Hội đồng Giám mục Á châu (FABC) chuẩn bị tiến hành Ðại hội Toàn thể tại Jakarta vào cuối tháng 7 năm 2026 với chủ đề "Hoán cải theo tinh thần hiệp hành và sứ mạng trở thành những nhịp cầu và người xây cầu tại châu Á", thì cuộc đời và sứ vụ của linh mục Ấn Ðộ M. D. Thomas là một minh chứng sinh động cho thấy tầm nhìn ấy được hiện thực hóa như thế nào.
Trong hơn bốn thập niên qua, cha Thomas đã tận hiến đời mình để xây dựng những nhịp cầu giữa các tín đồ thuộc nhiều tôn giáo khác nhau thông qua đối thoại, giáo dục và những cuộc gặp gỡ trực tiếp. Tại một châu Á đa dạng về tôn giáo, nơi các cộng đồng tín ngưỡng cùng chung sống bên nhau, sứ vụ của ngài phản ánh niềm xác tín rằng hòa bình bền vững không được xây dựng bằng sự chia rẽ, mà bằng sự thấu hiểu lẫn nhau, lòng tôn trọng và tình bằng hữu.
Cha Thomas là người tiên phong trong nhiều lĩnh vực. Ngài là một trong những thành viên đầu tiên của Hội Thừa sai Thánh Tôma (Missionaries of St. Thomas - MST); là linh mục Kitô giáo đầu tiên nhận bằng Tiến sĩ tiếng Hindi tại Ðại học Hindu Banaras ở thành phố Varanasi - một trong những trường đại học công lập lâu đời và danh tiếng nhất của Ấn Ðộ; đồng thời là Toorngn Thư ký Toàn quốc đầu tiên của Ủy ban Hòa hợp Tôn giáo thuộc Hội đồng Giám mục Công giáo Ấn Ðộ (CBCI), cương vị mà ngài đảm nhiệm trong suốt chín năm.
Cha M. D. Thomas hiện là nhà sáng lập kiêm Giám đốc Viện Nghiên cứu Hòa hợp và Hòa bình (Institute of Harmony and Peace Studies - IHPS) tại New Delhi.
Từ năm 2014, vị linh mục 73 tuổi này đảm nhiệm vai trò sáng lập và điều hành Viện Nghiên cứu Hòa hợp và Hòa bình tại thủ đô New Delhi.
Suốt nhiều thập niên, ngài đã dành trọn cuộc đời để cổ võ đối thoại giữa các tín đồ Ấn Ðộ giáo, Hồi giáo, Kitô giáo, Sikh giáo, Phật giáo, Kỳ Na giáo (Jain giáo), Ðức tin Bahá'í, Do Thái giáo, cộng đồng Ahmadiyya cùng nhiều truyền thống tôn giáo khác.
Cha Thomas nói: "Trong một thế giới mà hận thù và các cuộc sát hại đang diễn ra nhân danh tôn giáo, đối thoại giữa các tôn giáo khác nhau là nhu cầu cấp thiết của thời đại."
Ngài nói thêm: "Sứ mạng xây dựng hòa hợp và hòa bình mà tôi đã theo đuổi suốt nhiều thập niên mang lại cho tôi niềm hạnh phúc và giúp tôi luôn kết hiệp với nguồn mạch thần linh của sứ mạng ấy. Thông điệp Fratelli Tutti của Ðức Giáo hoàng Phanxicô đã nhấn mạnh mạnh mẽ tầm nhìn này."
Công việc của cha Thomas phản ánh rất gần gũi tầm nhìn của Ðức Giáo hoàng Phanxicô, quyết tâm của Người đối thoại liên tôn được thể hiện rõ qua việc cùng Ðại Imam Sheikh Ahmed el-Tayeb của Ðại học Hồi giáo Al-Azhar ký kết Văn kiện về Tình Huynh đệ Nhân loại vì Hòa bình Thế giới và Chung sống Hòa bình tại Abu Dhabi vào năm 2019.
Khi nhìn lại nguồn gốc của sứ mạng mình, cha Thomas cho biết chính nền giáo dục trong gia đình đã đặt nền móng cho con đường ấy.
Ngài chia sẻ: "Tôi mong muốn dấn thân vì lợi ích lớn lao hơn của cộng đồng Kitô hữu. Tôi mang ơn sự giáo dục mà gia đình đã dành cho tôi."
Sau khi hoàn tất chương trình phổ thông, ngài gia nhập chủng viện vào năm 1969. Trong những năm thụ huấn để thành linh mục, thao thức về việc xây dựng sự hòa hợp giữa các tôn giáo dần dần hình thành nơi ngài.
Về sau, khi thi hành sứ vụ linh mục tại miền trung Ấn Ðộ, ngài có dịp tiếp xúc với những người thuộc nhiều tôn giáo và khuynh hướng tư tưởng khác nhau. Nhận thấy vốn tiếng Hindi còn hạn chế đã cản trở hiệu quả mục vụ, ngài quyết định chuyên sâu nghiên cứu văn học Hindi.
Cha Thomas hồi tưởng: "Nhận thấy những đòi hỏi của cánh đồng truyền giáo, tôi quyết định chuyên ngành văn học Hindi, gác lại nhiều lựa chọn khác."
Việc nghiên cứu chuyên sâu tiếng Hindi đã giúp cha Thomas gắn bó sâu sắc hơn với các cộng đồng địa phương. Trong giai đoạn này, cha đã tổ chức các chương trình thánh ca và nhạc đạo liên tôn, đồng thời tiên phong thực hiện một sáng kiến xóa mù chữ ở nông thôn, trong đó học sinh các trường học hướng dẫn trẻ em tại các làng quê học đọc và học viết.
Sau đó, ngài nhận bằng tiến sĩ tại Ðại học Hindu Banaras, trở thành linh mục Kitô giáo đầu tiên được trường này trao học vị Tiến sĩ chuyên ngành tiếng Hindi.
Cha Thomas cho biết: "Ðề tài nghiên cứu của tôi là 'Kabir và Triết học Kitô giáo'."
Công trình nghiên cứu của ngài đối chiếu giáo huấn của Kabir, vị thi sĩ - thánh nhân nổi tiếng của thế kỷ XV, với triết học Kitô giáo, qua đó làm nổi bật những giá trị tâm linh chung giữa các truyền thống tôn giáo khác nhau.
Sau khi hoàn thành chương trình tiến sĩ vào năm 1994, cha Thomas trở lại Viện Tôn giáo và Văn hóa với cương vị Giám đốc. Tại đây, ngài tích cực cổ võ đối thoại liên tôn, giáo dục liên văn hóa, học tập đa ngôn ngữ và nghiên cứu liên ngành.
Sau đó, ngài tiếp tục học tiếng Urdu tại Ðại học Hồi giáo Aligarh, thuộc bang Uttar Pradesh ở miền bắc Ấn Ðộ. Nhờ vậy, ngài có thể tiếp cận và đối thoại hiệu quả hơn với các cộng đồng Hồi giáo.
Việc được bổ nhiệm làm Tổng Thư ký Toàn quốc Ủy ban Hòa hợp Tôn giáo thuộc Hội đồng Giám mục Công giáo Ấn Ðộ (CBCI) đã mở ra cho ngài một diễn đàn rộng lớn hơn để thúc đẩy đối thoại và hòa bình trong xã hội Ấn Ðộ đa dạng về tôn giáo.
Luận án tiến sĩ của cha sau đó được xuất bản bằng tiếng Hindi với nhan đề Kabeer aur Eesaayee Chintan (Kabir và Tư tưởng Kitô giáo) và đã được Viện Hàn lâm Hindi (Hindi Academy) trao Giải thưởng Sahityik Kriti Samman dành cho các công trình văn học xuất sắc.
Ngoài sứ vụ mục vụ, cha Thomas còn giảng dạy tại nhiều trường đại học và cao đẳng ở Ấn Ðộ cũng như ở nước ngoài; diễn thuyết tại các hội nghị học thuật, các cuộc gặp gỡ liên tôn và các diễn đàn xã hội dân sự; hướng dẫn nghiên cứu sinh tiến sĩ; đồng thời đảm nhiệm vai trò giáo sư thỉnh giảng tại nhiều cơ sở giáo dục.
Cho đến nay, ngài đã xuất bản 12 cuốn sách - gồm 7 cuốn bằng tiếng Anh và 5 cuốn bằng tiếng Hindi - tập trung vào các chủ đề đối thoại liên tôn, hòa hợp tôn giáo và xây dựng hòa bình. Nhiều bài viết của ngài đã được đăng tải trên các tạp chí và ấn phẩm khác nhau; bên cạnh đó, ngài cũng đã phát hành hai album nhạc.
Trong khi Liên Hội đồng Giám mục Á châu (FABC) quy tụ để suy tư về cách thức Giáo hội tại châu Á có thể trở thành một lực lượng kiến tạo những nhịp cầu hiệu quả hơn, thì sứ vụ của cha M. D. Thomas chính là một chứng tá sống động cho lời mời gọi ấy. Qua các công trình nghiên cứu, những nỗ lực đối thoại và hàng chục năm kiên trì đồng hành với các tín đồ thuộc nhiều tôn giáo khác nhau, ngài đã chứng minh rằng những nhịp cầu được xây dựng từ từng mối tương quan cụ thể, từng bước tạo nên những không gian nơi sự thấu hiểu vượt thắng sự nghi kỵ và hòa bình có thể đơm hoa kết trái.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Về tác giả
Jose Kalathil là một nhà báo Công giáo kỳ cựu của Ấn Ðộ, hiện sống và làm việc tại New Delhi. Ông cộng tác với nhiều tạp chí và nền tảng truyền thông, cả trong nước lẫn quốc tế.