Nhìn lại ngày đầu tiên
của Công nghị Hồng y
Nhìn lại ngày đầu tiên của Công nghị Hồng y.
G. Trần Ðức Anh, O.P.
Vatican (RVA News 28-06-2026) - 178 vị hồng y trong tổng số 241 thành viên Hồng y đoàn đã tham dự ngày đầu tiên, 26 tháng Sáu năm 2026, Công nghị Ngoại thường của Hồng y đoàn do Ðức Thánh cha Lêô XIV triệu tập.
Phiên họp sáng 26 tháng Sáu năm 2026
Sau thánh lễ đồng tế do Ðức Thánh cha chủ sự lúc 7 giờ 30, tại Ðền thờ Thánh Phêrô, các hồng y tiến vào Ðại thính đường Phaolô VI và phiên họp bắt đầu lúc 9 giờ 30, với bài thánh ca "Veni Creator" cầu xin ơn Chúa Thánh Thần. Tiếp đến, vị điều hợp là Ðức Hồng y Luis José Rueda Aparicio, Tổng giám mục Bogotà, thủ đô Colombia, đã mời Ðức Hồng y Niên trưởng Giovanni Battista Re, đại diện mọi người ngỏ lời cám ơn Ðức Thánh cha khi ngài triệu tập công nghị này.
Sau đó, trong diễn văn khai mạc, Ðức Thánh cha vạch rõ mục đích và các đề tài cần thảo luận, đồng thời tha thiết xin các hồng y giúp đỡ ngài trong việc phục vụ và hướng dẫn Giáo hội hoàn vũ.
Phiên họp được tiếp tục với bài thuyết trình gợi ý của Ðức Hồng y Grzegorz Rys, Tổng giám mục Cracovia bên Ba Lan. Ngài trình bày bài suy niệm Kinh thánh nhằm mở đầu cho các cuộc thảo luận, tập trung vào: những đau khổ, căng thẳng và thao thức đang hiện diện nơi các dân tộc và các cộng đoàn Giáo hội; những dấu chỉ của hy vọng, lòng trung thành với Tin mừng và khả năng hòa giải.
Thảo luận nhóm
Sau bài gợi ý của Ðức Hồng y Tổng giám mục Cracovia, Các hồng y được chia thành các nhóm nhỏ để làm việc:
- 8 nhóm gồm các hồng y cử tri đang hoặc từng đảm nhận nhiệm vụ mục vụ tại các giáo phận, kể cả các Sứ thần Tòa Thánh;
- 10 nhóm gồm các hồng y thuộc Giáo triều Rôma và các hồng y trên 80 tuổi, không còn quyền bầu Giáo hoàng.
Sau một lúc cầu nguyện thinh lặng, các hồng y bắt đầu làm việc theo từng nhóm. Các vị đã thảo luận nhiều chủ đề, trong đó đặc biệt có: những biến đổi xã hội, sự phân cực trong xã hội, căng thẳng chính trị và bạo lực, tình trạng thiếu tôn trọng các nhóm thiểu số, thái độ thù nghịch đối với Giáo hội và sự gia tăng trào lưu bài Do Thái.
Ðến 12 giờ 10, trong phiên họp toàn thể, đại diện của một số nhóm đã trình bày kết quả thảo luận. Tất cả đều nhìn nhận rằng nhân loại đang trải qua nhiều đau khổ trong bối cảnh những biến đổi xã hội sâu sắc. Các chủ đề nổi bật gồm: tình trạng phân cực ngày càng gia tăng trong xã hội và ngay cả trong các cộng đoàn Giáo hội; căng thẳng chính trị và bạo lực; tin giả và truyền thông thiếu đối thoại; khó khăn trong quản trị và chung sống; nạn bạo lực ngày càng được coi là phương thức giải quyết xung đột, dẫn đến thù nghịch cá nhân, chiến tranh và xung đột quốc tế.
Nhiều nhóm cũng đề cập đến tình trạng vi phạm quyền của các nhóm tôn giáo thiểu số và sắc tộc; sự suy giảm tự do tôn giáo; thái độ thù nghịch, thậm chí bạo lực đối với Giáo hội; sự gia tăng của trào lưu bài Do Thái. Các hồng y cũng lưu ý đến chủ nghĩa cá nhân cực đoan; khủng hoảng gia đình; sự cô đơn nơi người già và người trẻ; tỷ lệ tự tử và nghiện ma túy gia tăng.
Vấn đề giới trẻ, đặc biệt trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế, tài chính và thị trường lao động, cũng được thảo luận rộng rãi. Nhiều phát biểu nhấn mạnh cảm giác mất lòng tin của người trẻ vào các thể chế, nền dân chủ và tương lai, cùng với các vấn đề như: tỷ lệ sinh giảm; tội phạm có tổ chức; tội phạm nơi các trẻ vị thành niên; buôn bán ma túy.
Các hồng y cũng nhận định rằng sự tục hóa, sự đánh mất các giá trị siêu việt và ý nghĩa cuộc sống đã làm suy yếu khả năng xây dựng các mối tương quan giữa con người. Hiện tượng di cư được nhìn nhận như một thực tế cần được giải quyết bằng những chính sách hội nhập đúng đắn, trong khi các hình thức loại trừ mới vẫn tiếp tục xuất hiện. Ngoài ra, các nhóm hồng y còn đề cập đến: khủng hoảng sinh thái; tham nhũng; những khó khăn trong đời sống tại các đô thị lớn.
Giáo hội - người mẹ và nơi đón tiếp
Trước những thực trạng ấy, tất cả các nhóm đều khẳng định Giáo hội phải thể hiện mình như: một người mẹ; một mái nhà đón tiếp mọi người; một cộng đoàn biết nhìn nhận những sai lầm của mình và biến đau khổ thành cơ hội trưởng thành; một tiếng nói nhắc nhở thế giới rằng toàn thể nhân loại là một gia đình.
Nhiều nhóm nhấn mạnh rằng, trong khi nhiều thể chế đang mất uy tín, Giáo hội được mời gọi lên tiếng mạnh mẽ bảo vệ: phẩm giá con người; hòa bình; hòa giải; công ích. Chính khi gần gũi với những người đau khổ, Giáo hội tìm thấy sự tín nhiệm mà nhiều định chế khác đang đánh mất.
Các hồng y cũng khẳng định: Giáo hội là chuyên gia về những tương quan nhân bản chân thật; nhiều người trẻ ngày nay đang khao khát Tin mừng; tính hiệp hành là con đường Chúa Quan phòng dành cho Giáo hội và nhân loại; bác ái và liên đới là chứng tá sống động của Tin mừng; người di cư có thể trở thành một phúc lành cho các cộng đoàn tiếp nhận họ; Giáo hội cần tiếp tục dấn thân cho hòa bình và sự tham gia của mọi thành phần trong đời sống cộng đoàn.
Một số nhóm cũng nhấn mạnh giá trị của chứng tá Kitô giáo tại những nơi người Công giáo chỉ là một "đàn chiên nhỏ bé". Giáo dục được coi là môi trường quan trọng để tái xây dựng công ích và nuôi dưỡng các ơn gọi. Các hình thức đạo đức bình dân và những lễ hội đức tin của Dân Chúa cũng được nhìn nhận là dấu chỉ của hy vọng. Các hồng y nhấn mạnh tầm quan trọng của: đối thoại đại kết; đối thoại liên tôn; cầu nguyện cho hòa bình.
Một số nhóm cũng nhắc đến chuyến tông du gần đây của Ðức Thánh cha tại Tây Ban Nha và ca ngợi Ðức Lêô XIV như một tiếng nói trung thành và tự do trong thời đại hôm nay.
Lời kết của Ðức Giáo hoàng
Ðức Lêô XIV hiện diện trong phần khai mạc, sau đó ngài rời hội trường khi các nhóm bắt đầu làm việc và trở lại vào cuối phiên họp.
Sau phần tường trình của các nhóm, Ðức Thánh cha cảm ơn các hồng y và một lần nữa nhấn mạnh tầm quan trọng của sự tham gia và đối thoại. Nhắc lại bài suy niệm của Ðức Hồng y Rys về hình ảnh người bị đánh trọng thương nằm bên vệ đường, Ðức Giáo hoàng nói: "Nếu chúng ta không mù, thì thấy rõ ràng là có rất nhiều đau khổ." Ngài nhận định rằng sự cô đơn và đau khổ là hậu quả của xã hội hôm nay. Giáo hội được mời gọi đáp lại bằng việc xây dựng sự hiệp thông, không chỉ qua việc mở cửa nhà thờ và cử hành các bí tích, mà còn bằng cách tạo nên những cơ hội và kinh nghiệm gặp gỡ giữa con người với nhau.
Phiên họp kết thúc với kinh Truyền tin và đã tiếp tục vào lúc 16 giờ cùng ngày.
Phiên họp chiều ngày 26 tháng Sáu năm 2026
Chiều ngày thứ Sáu, ngày 26 tháng Sáu năm 2026, các hồng y tái nhóm tại Ðại thính đường Phaolô VI. Mở đầu các hồng y đã cầu nguyện cho Venezuela đang chịu đau thương vì động đất. Các vị cũng tưởng niệm các nạn nhân bị thiệt mạng.
Phiên họp mang chủ đề "Văn hóa quyền lực và nền văn minh của tình yêu", dành để suy tư về Chương V của thông điệp Magnifica humanitas. Buổi họp bắt đầu bằng giờ cầu nguyện chung dưới sự điều phối của Ðức Hồng y Pablo Virgilio Siongco David đến từ Philippines.
Sau đó, Ðức Hồng y Pablo mời Ðức Hồng y Víctor Manuel Fernández, Tổng trưởng Bộ Giáo lý Ðức tin, trình bày bài tham luận gợi ý. Ðức Giáo hoàng Lêô hiện diện lúc khai mạc phiên họp và sau đó trở lại khi toàn thể đại biểu họp phiên khoáng đại.
Không được bình thường hóa chiến tranh
Sau phần mở đầu, các nhóm bắt đầu làm việc. Có 11 nhóm trình bày trước hội trường, gồm 8 nhóm của đợt thứ nhất và 3 nhóm của đợt thứ hai.
Theo thông cáo của Phòng Báo chí Tòa Thánh, tất cả các nhóm đều đề cập đến những thách đố của thời đại hôm nay: "Sức mạnh phi nhân hóa của văn hóa quyền lực, tính phổ quát của hiện tượng này, cám dỗ chạy theo lối suy nghĩ của những người nắm quyền, xu hướng bình thường hóa chiến tranh và sự phân cực; tất cả những điều đó làm giảm dần ngưỡng chịu đựng trước bạo lực và dẫn đến một sự đơn giản hóa đầy nguy hiểm trong việc tìm kiếm giải pháp."
Từ đó, các hồng y nhấn mạnh trách nhiệm của mọi người trong việc xây dựng hòa bình và nền văn minh của tình yêu. Các vị cũng khẳng định Giáo hội phải làm chứng một cách đáng tin cậy, trước hết ngay trong chính mình, về sự cần thiết của một ngôn ngữ biết hướng đến con người: một ngôn ngữ của lắng nghe, tha thứ, hòa giải, công lý mang tính hàn gắn và những hành động cụ thể.
Ðó phải là thứ ngôn ngữ có khả năng chạm đến trái tim của những người đang ở trong xung đột, biết thấu hiểu những vết thương do chiến tranh gây nên và "giúp thúc đẩy việc tìm kiếm sự hiệp nhất trong Giáo hội."
Trách nhiệm xây dựng hòa bình
Các nhóm cũng nhấn mạnh rằng sự hiệp nhất trong Giáo hội là điều kiện để Giáo hội có thể làm chứng một cách đáng tin cậy, đồng thời khẳng định sự cần thiết của việc đối thoại với các tín ngưỡng và tôn giáo khác, đặc biệt là với Hồi giáo.
Trong một thời đại mà "toàn cầu hóa sự dửng dưng" khiến con người ngày càng thờ ơ trước nỗi đau của người khác, mỗi người đều phải nhận lấy trách nhiệm xây dựng hòa bình.
Trong viễn tượng ấy, tất cả các nhóm đều nhấn mạnh vị trí trung tâm của: đức tin vào Chúa Kitô; Tin mừng, có khả năng biến đổi thế giới khi không chỉ dừng lại ở lý thuyết; và ơn gọi nguyên thủy của Giáo hội.
Các hồng y cũng lưu ý rằng có những hoàn cảnh chỉ có thể được giải quyết nhờ sự can thiệp của Thiên Chúa.
Một số nhóm đã nhắc đến công việc mục vụ của Giáo hội tại Thánh Ðịa và Ðông Âu như những minh chứng cụ thể cho sứ mạng ấy.
Cuộc thảo luận cũng đề cập đến vai trò của quyền lực chính trị, vốn cần phải được giải thoát khỏi "mối liên kết độc hại với quyền lực kinh tế". Ngoài ra, các hồng y còn trao đổi về: vai trò của gia đình; giáo dục; khó khăn trong việc vượt qua lối tư duy chỉ tìm kiếm những giải pháp tức thời; và nhu cầu thực hiện một công cuộc loan báo Tin mừng đầy can đảm.
Nhiều nhóm cũng nhắc đến vai trò của nền ngoại giao Tòa Thánh và các Sứ thần Tòa Thánh trong việc làm cho tiếng nói của Giáo hội được lắng nghe trên trường quốc tế.
Ðồng hành với Ðức Giáo hoàng trong lời kêu gọi hòa bình
Trong bối cảnh ấy, nhiều ý kiến cho rằng cần phải vượt qua logic của "chiến tranh chính đáng", bởi Tin mừng không bao giờ được áp đặt bằng sức mạnh. Thay vào đó, các hồng y đề nghị nói đến quyền được tự vệ trong giới hạn tương xứng.
Các vị cũng bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với Ðức Giáo hoàng Lêô XIV vì thông điệp của ngài, đặc biệt là vì sự lên án mạnh mẽ đối với các cuộc xung đột và những lời kêu gọi không ngừng cho hòa bình.
Cuộc thảo luận còn đề cập đến thừa tác vụ Phêrô (munus petrinum), được nhìn nhận như sự bảo đảm cho tính độc lập của Giáo hội trước quyền lực chính trị, cũng như nhấn mạnh nhu cầu thực hiện những cử chỉ mang tính biểu tượng có thể trở thành những dấu chỉ của hòa bình trong thời đại hôm nay.
Một lời mời gọi sống trách nhiệm
Phần cuối của phiên họp dành cho các phát biểu cá nhân của một số hồng y về chủ đề đang được thảo luận.
Nhiều vị bày tỏ lòng biết ơn vì Công nghị đã tạo nên một không gian đối thoại và chia sẻ huynh đệ, đồng thời tái khẳng định sự cần thiết phải cộng tác với các nhà lãnh đạo của những tôn giáo khác nhằm cổ võ nền văn minh của tình yêu.
Một số hồng y cũng nhắc lại phản ứng của nhiều người trước những lời nhận định thẳng thắn của Ðức Giáo hoàng trong thông điệp về việc Giáo hội đã chậm trễ trong việc lên án chế độ nô lệ. Theo các ngài, chính những lời ấy đã mở lòng nhiều người.
Các hồng y nhấn mạnh rằng thông điệp không chỉ là lời mời gọi dành cho toàn thể Giáo hội, mà còn đặc biệt dành cho Hồng y đoàn, thúc giục các ngài nhận lấy trách nhiệm xây dựng hòa bình. Ðiều này có thể được thể hiện qua những cử chỉ mang tính biểu tượng, như Cuộc Gặp gỡ Cầu nguyện cho Hòa bình tại Assisi năm 1986, do Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II triệu tập.
Phiên họp kết thúc vào khoảng 19 giờ 30, với lời kinh bế mạc do Ðức Giáo hoàng Lêô chủ sự.
(Vatican News 26-6-2026)