Ðấng Ðáng kính Antonio Gaudí
trên con đường tiến tới vinh quang bàn thờ
Ðấng Ðáng kính Antonio Gaudí trên con đường tiến tới vinh quang bàn thờ.
G. Trần Ðức Anh, O.P.
Barcelona (RVA News 12-06-2026) - Ðúng ngày kỷ niệm 100 năm kiến trúc sư Antoni Gaudí qua đời, hôm mùng 10 tháng Sáu (1926-2026), Ðức Thánh cha Lêô XIV đã chủ sự thánh lễ đồng tế trọng thể tại Ðền thờ Sagrada Família - Thánh Gia, ở Barcelona, và làm phép ngọn Tháp Chúa Giêsu cao 172.5 mét của Ðền thờ, khiến cho thánh đường này có tháp cao nhất thế giới.
Trước thánh lễ, Ðức Thánh cha cũng đã xuống tầng hầm của Ðền thờ và quì mặc niệm trước mộ của Ðấng đáng kính Gaudì.
Nhân kỷ niệm này, cha Josep M. Blanquet, thuộc Dòng Nam Tử Thánh Gia, đã nhắc đến những động lực thiêng liêng trong cuộc đời của vị kiến trúc sư thánh thiện này và nhắc lại rằng tiến trình phong chân phước cho Gaudí đã được khởi sự từ năm 1995.
Trong cuộc phỏng vấn ngày 06 tháng Sáu năm 2026 với tuần báo Công giáo Ðức Die Tagespost, cha Blanquet cho biết tiến trình phong chân phước cho tôi tớ Chúa Gaudí không chỉ tập trung vào các công trình kiến trúc của ông nhưng trước hết là đời sống cá nhân của ông. Danh tiếng thánh thiện của Gaudí đã xuất hiện ngay sau khi ông qua đời vào năm 1926.
Ngài nhắc lại rằng chỉ 9 ngày sau khi Gaudí mất, một tạp chí bằng tiếng Catalan đã đăng bài viết mang tựa đề: "Ông ấy là một vị thánh." Những công nhân làm việc tại công trường Sagrada Família đã đến từ biệt ông bằng cách chạm vào tay ông và lặp lại chính những lời đó.
Theo vị thỉnh nguyện viên, nhân đức nổi bật nhất nơi ứng viên phong thánh này là đức khó nghèo tự nguyện. Sinh năm 1852 tại thành phố Reus ở miền nam Catalonia, Gaudí đảm nhiệm việc xây dựng Ðền thờ Sagrada Família từ năm 1883. Cha Blanquet nói: "Ông qua đời như một kiến trúc sư lừng danh nhưng trong một nhà tế bần dành cho người nghèo, và đó chính là điều ông mong muốn."
Khi các khoản quyên góp cho việc xây dựng vương cung thánh đường tạm thời suy giảm, Gaudí đã từ bỏ tiền thù lao của mình để công trình có thể tiếp tục được thực hiện. Sau khi thắng một vụ kiện tại tòa án, ông cũng trao tặng một phần đáng kể khoản tiền bồi thường cho người nghèo. Cha Blanquet giải thích: "Ðối với Gaudí, người hoàn toàn có thể trở nên giàu có, việc sống nghèo khó phù hợp với Tin mừng vì ông thực hành điều đó một cách tự nguyện và theo tinh thần Phanxicô."
Ngoài đức khó nghèo, cha Blanquet còn nhấn mạnh đến sự tiết độ và lòng khiêm nhường của Gaudí. Khi một thiếu nữ từ chối lời cầu hôn của ông, Gaudí xem đó như dấu chỉ xác nhận ơn gọi đích thực của mình. Từ đó, Ðền thờ Sagrada Família trở thành công trình của cả cuộc đời ông. Ðồng thời, ông chấp nhận thực tế rằng những người khác sẽ hoàn thành công trình này sau khi mình qua đời. Cha Blanquet đặt câu hỏi: "Có kiến trúc sư nào dành cả đời để xây dựng một ngôi thánh đường trong khi biết chắc rằng mình sẽ không bao giờ nhìn thấy ngày công trình hoàn thành không?"
Ðức tin của ông Gaudí được nuôi dưỡng từ gia đình, nhà trường và môi trường giáo hội. Trong nhiều thập niên, ông tham dự thánh lễ hằng ngày và thường xuyên rước lễ. Ông cũng chịu ảnh hưởng sâu sắc từ các buổi linh hướng, các linh mục và các vị thánh cùng thời. Tuy nhiên, sự thánh thiện không đồng nghĩa với việc không có khuyết điểm. Chính Gaudí từng thú nhận rằng ông chưa bao giờ hoàn toàn khắc phục được tính nóng nảy của mình, nhưng ông vẫn không ngừng cố gắng hoàn thiện bản thân.
Khi được hỏi về quan điểm phụng vụ của Gaudí, cha Blanquet nhận xét rằng ngày nay nhiều người có thể nghĩ ông là một người bảo thủ. Tuy nhiên, trên thực tế, ông đã đi trước một số cải tổ phụng vụ sau này được Công đồng Vatican II thực hiện. Chẳng hạn, Ðền thờ Sagrada Família được thiết kế với một bàn thờ trung tâm duy nhất. Ngoài ra, Gaudí cũng theo dõi sát phong trào canh tân phụng vụ do các đan sĩ Biển Ðức tại Ðan viện Montserrat khởi xướng.
Một yếu tố quan trọng khác đối với ông Gaudí là ý tưởng ban đầu về Sagrada Família như một đền thờ đền tội. Ông cho rằng các khoản quyên góp phải là một hy sinh cá nhân thực sự. Ai cho đi mà không phải hy sinh điều gì thì chưa đạt được mục đích ấy. Người ta thuật lại rằng Gaudí thường nói với các ân nhân: "Nếu việc ấy không khiến bạn phải trả giá gì, thì đó không phải là đền tội."
Hiện nay, Vương cung Thánh đường được tài trợ chủ yếu nhờ tiền vé tham quan và các khoản quyên góp khác.
Ngày 07 tháng Sáu năm 1926, ông Gaudí bị tại nạn giao thông. Ba ngày sau, ông qua đời tại nhà tế bần Santa Creu dành cho người nghèo và được an táng trong hầm mộ của chính công trình vĩ đại nhất đời mình - Vương cung Thánh đường Sagrada Família.
Ngày 14 tháng Tư năm 2025, Ðức Giáo hoàng Phanxicô đã cho phép Bộ Phong thánh công bố sắc lệnh nhìn nhận Vị tôi tớ Chúa Antoni Gaudì đã thực hiện các nhân đức Kitô giáo đến mức độ anh hùng, và ông được gọi là Ðấng Ðáng Kính. Ðể được phong chân phước, vị tôi tớ Chúa cần có một phép lạ được chứng thực.
(Ekai.pl 10-6-2026)