Bài phát biểu của Ðức Giáo Hoàng Leo XIV
tại Ðền Ðức Mẹ Montserrat:
Phó thác triều đại giáo hoàng của ngài
cho Ðức Mẹ Montserrat,
Xin Mẹ 'dẫn dắt chúng ta đến với Chúa Giêsu'
Bài phát biểu của Ðức Giáo Hoàng Leo XIV tại Ðền Ðức Mẹ Montserrat: phó thác triều đại giáo hoàng của ngài cho Ðức Mẹ Montserrat, Xin Mẹ 'dẫn dắt chúng ta đến với Chúa Giêsu'.
Vũ Văn An
Barcelona (VietCatholic News 10-06-2026) - Victoria Cardiel, trong bản tin ngày 10 tháng 6 năm 2026 của hãng tin EWTNNews, cho hay: Hình bóng hùng vĩ của dãy núi Montserrat là một trong những biểu tượng đầu tiên của Catalonia mà Ðức Giáo Hoàng Leo XIV nhìn thấy từ trên cao khi máy bay đưa ngài từ Madrid đến Barcelona vào ngày 9 tháng 6 năm 2026.
Ngày hôm sau, Ðức Giáo Hoàng di chuyển bằng xe hơi đến vùng núi Montserrat - tên gọi trong tiếng Catalan có nghĩa là "núi răng cưa" - nơi có một đan viện dòng Benedictine, nằm ở độ cao hơn 4,000 feet (khoảng 1272 mét) ở phía tây sông Llobregat.
Ðức Thánh Cha viếng thăm nhà tù Brians 1
Tuy nhiên, trước khi đến nơi, Ðức Giáo Hoàng đã đi đường vòng một đoạn ngắn trong hành trình khoảng 25 dặm từ Barcelona để dừng chân tại Trung tâm Giam giữ Brians 1 - một nơi ngập tràn đau khổ, nơi cuộc sống của các tù nhân tìm thấy chút an ủi nhờ cha xứ Jesús Bel, điều phối viên mục vụ nhà tù của Giáo phận Sant Feliu de Llobregat và là một linh mục dòng Thương Xót [Mercedarian] đã dành 40 năm đồng hành cùng những người bị tước đoạt tự do.
Cũng như trong chuyến đi đến Guinea Xích đạo, Ðức Giáo Hoàng đã cảm thông với nỗi đau khổ của các tù nhân.
Ở đó, ngài đã được nghe trực tiếp từ cô tù nhân Josefina, về tầm quan trọng của việc có một điểm tựa như đức tin vào Chúa Kitô khi cuộc sống mang bộ mặt khắc nghiệt nhất. Lời chứng của họ đã làm Ðức Giáo Hoàng xúc động.
"Ở đây trong tù, con không cô đơn - Chúa Giêsu ban cho con sức mạnh, Người ban cho con sự sống. Con cảm nhận được Người ở trong con; nếu không, con không biết làm sao con có thể chịu đựng được điều này," Josefina nói với ngài.
Sau lời nói của cô, một sự im lặng nặng nề bao trùm. Sau đó, Ðức Leo XIV đã đưa ra một suy ngẫm gây được tiếng vang trong số những người hiện diện: "Những sai lầm trong cuộc đời một người không quyết định họ là ai."
Chúa yêu thương bạn như bạn vốn có
Ðức Giáo Hoàng đã viện dẫn Thánh Augustinô để nhấn mạnh rằng quá khứ không trói buộc tương lai, và nói thêm: "Chúa yêu thương bạn như bạn vốn có, nhưng Người mơ ước bạn sẽ còn tốt hơn nữa! Chúa cho phép tất cả chúng ta bắt đầu lại từ đầu, bởi vì làm người và là Kitô hữu không có nghĩa là không bao giờ phạm sai lầm, mà là trưởng thành trong khả năng hoán cải, ăn năn, chuộc lỗi, và trên hết là hòa giải và tha thứ."
Cuộc gặp gỡ - dù chỉ kéo dài chưa đầy 20 phút - đã tạo nên không khí cho phần còn lại của ngày: lòng thương xót của Chúa bao trùm ngay cả những trái tim đen tối nhất.
Hành trình lên Montserrat
Sau khi thăm nhà tù, Ðức Giáo Hoàng đã đến Ðan viện Montserrat, nép mình giữa những khối đá cao chót vót trông giống như những hình điêu khắc của động vật hoặc đồ vật. Tu viện tỏa ra sự bình yên cả bên trong lẫn bên ngoài những bức tường cổ kính của nó. Năm 1025, Ðan viện trưởng Oliba, lúc đó là bề trên của tu viện Ripoll, đã thành lập một đan viện nhỏ hơn trên núi Montserrat tại địa điểm nơi đã có một viện ẩn tu nhỏ dâng kính Ðức Trinh Nữ.
Theo truyền thống, bức tượng Ðức Trinh Nữ đầu tiên - được biết đến trong tiếng Catalan là "La Mare de Déu de Montserrat [Mẹ Thiên Chúa của Montserrat]" - được phát hiện vào năm 880 bởi những đứa trẻ chăn cừu trong một hang động sau khi nhìn thấy một ánh sáng trên núi.
Khi giám mục biết được phát hiện này, ngài đã tìm cách di chuyển bức tượng nhỏ đến Manresa nhưng không thể vì nó trở nên quá nặng - một dấu hiệu, ngài tin rằng, Ðức Trinh Nữ muốn ở lại đó. Sau đó, ngài ra lệnh xây dựng một thánh đường tại địa điểm đó.
Dưới chân núi Montserrat, sau khi cầu nguyện kinh Mân Côi, Ðức Giáo Hoàng đã dâng lời cầu nguyện của ngài: "Chúng ta hãy cầu xin Mẹ giúp chúng ta chỉ mặc lấy áo giáp của Thiên Chúa."
"Chúng ta cũng hãy suy gẫm về cách Ðức Trinh Nữ cầm quả địa cầu trong tay phải, một dấu hiệu của tình mẫu tử, bởi vì cả thế giới đều có một chỗ trong trái tim Mẹ. Mẹ mời gọi chúng ta nhận ra nhau như anh chị em, để không ai bị loại trừ và sự hiệp thông mạnh mẽ hơn mọi sự chia rẽ," ngài nói thêm.
Hình ảnh Ðức Mẹ hiện đang được tôn kính là một tác phẩm điêu khắc bằng gỗ theo phong cách La Mã thế kỷ 12, cao hơn 90 cm, mô tả Ðức Trinh Nữ Maria bế Chúa Giêsu Hài Ðồng.
Ngoại trừ khuôn mặt và bàn tay, bức tượng được phủ vàng, trong khi làn da sẫm màu của Ðức Trinh Nữ đã mang lại cho Mẹ biệt danh phổ biến là "La Moreneta" (Người da ngăm). Năm 2023, Ðức Giáo Hoàng Phanxicô đã dâng một bông hồng vàng cho hình ảnh được tôn kính này.
Trong số những người đã phó thác bản thân cho Mẹ có Thánh Ignatius Loyola, trong một trong những sự hoán cải sâu sắc nhất trong truyền thống Kitô giáo: "Sau một đêm cầu nguyện trước Ðức Trinh Nữ, [ngài] đã cởi bỏ vũ khí hiệp sĩ của mình - một khoảnh khắc đánh dấu sự khởi đầu của một cuộc sống mới phục vụ Chúa Giêsu Kitô," Ðức Giáo Hoàng Leo XIV nhắc lại.
Trong nhiều thế kỷ, những người tín hữu từ mọi tầng lớp xã hội đã đi qua thánh đường này, lần lượt cầu nguyện bằng tràng hạt Mân Côi, bởi vì Ðức Mẹ Maria, "Mare de Déu," như Ðức Giáo Hoàng đã nói, "là nền tảng trong đời sống của mỗi Kitô hữu."
"Tôi rất vui khi được đến dưới chân Ðức Mẹ Maria để... "Tôi phó thác hoàn toàn cho Mẹ, với niềm tin tưởng tuyệt đối vào sự cầu bầu của Mẹ, sứ vụ Phêrô của tôi và sứ mệnh của Giáo hội trong một thế giới đang kêu gọi công lý và hòa bình," Ðức Giáo Hoàng nói.
"Hôm nay, tôi mời gọi các bạn chấp nhận lời mời gọi của Ðức Mẹ: 'Hãy làm bất cứ điều gì Người bảo các con' (Ga 2:5). Những lời này được nói tại Cana xứ Ga-li-lê chứa đựng một kim chỉ nam đích thực cho đời sống Kitô giáo, bởi vì Ðức Mẹ dẫn chúng ta đến với Chúa Kitô và dạy chúng ta lắng nghe tiếng Người, vâng lời Người và để Người biến đổi chúng ta," ngài nói thêm.
Ðức Giáo Hoàng cũng làm rõ thông điệp mà Thiên Chúa mang đến cho thế giới khi Người trở thành người: "Chúa Giêsu chỉ cho chúng ta con đường của lòng thương xót, sự hòa giải, chân lý và sự dịu dàng. Ðồng thời, Người vạch trần bạo lực có thể ẩn náu trong lời nói và thái độ của chúng ta: sự chỉ trích làm nhục, sự lên án hủy diệt và sự hung hăng chia rẽ."
Bạo lực tiềm ẩn đó, ngài tiếp tục, "thường ngụy trang thành một loại áo giáp, mà chúng ta dùng để bảo vệ những vết thương, nỗi sợ hãi và sự đau khổ do bất công gây ra." Trải qua nhiều thế kỷ, Montserrat đã phát triển như một sinh vật sống - với những vết sẹo và ký ức. Nơi đây không phải lúc nào cũng yên bình. Nó từng bị cướp bóc, tàn phá, bỏ hoang. Tuy nhiên, nó luôn trỗi dậy, như thể chính ngọn núi đã nâng đỡ nó.
Ðức Giáo Hoàng Leo XIV kết luận: "Xin Mẹ Maria, Mẹ của Giáo hội, luôn hướng dẫn chúng ta đến với Chúa Giêsu. Tôi mời anh chị em tôn kính Mẹ bằng những lời mà anh chị em đã biết rất rõ: Ðối với người Catalan, Mẹ sẽ mãi mãi là Công chúa; đối với người dân Tây Ban Nha và toàn thế giới, Mẹ dành trọn tình yêu thương cho chúng con; xin hãy nói với chúng con: Các con là kho báu của Ta, Ta là Mẹ của các con, các con đừng sợ hãi."
Trong khuôn viên đan viện, hàng trăm người háo hức chờ đợi Ðức Giáo Hoàng. Trong số đó có Miguel, một cậu bé có đôi mắt hiền lành, đã viết một lá thư với hy vọng được trực tiếp trao cho Ðức Giáo Hoàng.
"Cậu ấy muốn viết bằng tiếng Ý, mặc dù Ðức Giáo Hoàng - như chúng ta đã biết - nói tiếng Tây Ban Nha rất trôi chảy," cha cậu, cũng tên là Miguel, nói. Trong thư, cậu không cầu xin điều gì cho bản thân hay gia đình.
"Cháu muốn ngài ban phước lành cho toàn thể Ukraine," cậu bé 9 tuổi, một người ham đọc sách, hiện đang để cuốn sách hay nhất mọi thời đại trên đầu giường, nói. "Cháu đang đọc Kinh Thánh." "Tôi yêu mọi thứ về nó," ông nói.
"Catalonia mà không có Ðức Mẹ Moreneta thì chẳng là gì cả."
Cũng đang chờ Ðức Giáo Hoàng là hai nữ tu thuộc Dòng Nữ Tu Tiểu Muội của Người Nghèo, Sơ Ángeles Piqué, đến từ một thị trấn nhỏ ở Lleida, và Sơ Doraliza, gốc ở Cajamarca, Peru.
"Chúng tôi cần Ðức Giáo Hoàng mang đến cho chúng tôi thông điệp của Chúa Kitô: sự hiệp nhất, tình huynh đệ, và đến với Ðức Trinh Nữ như điểm tựa của chúng ta," Sơ Doralizia nói.
Bà đã bày tỏ lòng sùng kính rộng rãi đối với Ðức Mẹ Montserrat ở vùng này của Tây Ban Nha. "Catalonia mà không có Ðức Mẹ Moreneta thì chẳng là gì cả," bà nói.
"Ðức Mẹ Montserrat là một ân sủng rất đặc biệt." "Ðây là thánh địa của Mẹ, và tất cả con cái của Mẹ đều đến đây để cầu xin sự che chở và được nương náu dưới áo choàng của Mẹ," Piqué nói thêm.
Bài phát biểu của Ðức Leo XIV lúc đọc kinh Mân Côi tại Ðan viện Ðức Mẹ Montserrat
Tôi trân trọng chào đón Ðức Giám Mục Xavier Gómez García, Viện phụ Ðan viện Montserrat, Manel Gasch i Hurios, cũng như các giám mục, linh mục, nam nữ tu sĩ, chủng sinh và tất cả các tín hữu tham gia cuộc hành hương này, đặc biệt là các em nhỏ có mặt cùng chúng ta hôm nay. Cảm ơn quý vị đã đón tiếp chúng tôi và cảm ơn quý vị đã có mặt ở đây.
Tôi rất vui mừng được đến dưới chân Ðức Mẹ Montserrat để phó thác cho Mẹ, với niềm tin tuyệt đối vào sự cầu bầu từ mẫu của Mẹ, sứ vụ Phêrô của tôi và sứ mệnh của Giáo hội trong một thế giới đang kêu gọi công lý và hòa bình.
Tôi có những kỷ niệm đẹp về những năm tháng làm linh mục quản xứ của giáo xứ Santa María de Montserrat ở Trujillo, Peru. Ðức Mẹ Montserrat luôn ở bên tôi. Cảm ơn Catalonia vì đức tin của các bạn.
Những bức tường của thánh đường này có thể kể cho chúng ta nghe vô số câu chuyện về lòng sùng kính, lòng biết ơn và niềm hy vọng đã diễn ra xung quanh Ðức Mẹ Montserrat trong suốt nhiều thế kỷ. Chúng cũng đã chứng kiến máu đổ ra vì tình yêu của Chúa Giêsu Kitô.
Chúng cũng là nơi gìn giữ niềm vui và nỗi buồn, hạnh phúc và nước mắt của rất nhiều tín hữu và đã nghe thấy những giọng hát thiên đường của dàn hợp xướng thiếu nhi từ trường hợp xướng lâu đời nhất châu Âu.
Khi vị tiền nhiệm của tôi, Ðức Giáo Hoàng Phanxicô, trao tặng Hoa Hồng Vàng cho bức tượng tôn kính này vào năm 2023, ngài đã mời gọi chúng ta suy gẫm về việc, trong hàng trăm năm qua, các tín hữu - không phân biệt - đã đến Ðền thờ này để cầu nguyện kinh Mân Côi, bởi vì Ðức Mẹ Maria, Mẹ Thiên Chúa, là trung tâm của đời sống mỗi Kitô hữu. Cũng trong dịp đó, ngài lưu ý rằng "trước mặt Mẹ, những cảm xúc cao quý nhất của một người được đánh thức"; quả thật, Mẹ lay động chúng ta đến sự hoán cải sâu sắc, như Mẹ đã làm với Thánh Ignatius Loyola, người tại nơi đầy ý nghĩa này, sau một đêm cầu nguyện trước mặt Ðức Trinh Nữ, đã cởi bỏ vũ khí hiệp sĩ của mình - một khoảnh khắc đánh dấu sự khởi đầu của một cuộc sống mới phụng sự Chúa Giêsu Kitô.
Với cùng thái độ hiếu thảo đó, hôm nay tôi mời gọi anh chị em hãy chấp nhận lời mời gọi của Ðức Mẹ: "Hãy làm bất cứ điều gì Người bảo anh chị em". (Ga 2:5). Những lời này, được nói tại Cana thuộc xứ Ga-li-lê, chứa đựng một kim chỉ nam đích thực cho đời sống Kitô giáo, bởi vì Ðức Mẹ dẫn chúng ta đến với Chúa Kitô và dạy chúng ta lắng nghe tiếng Người, vâng giữ lời Người và để Người biến đổi chúng ta. Ý muốn của Chúa Giêsu rất rõ ràng: "Ta ban cho các con những điều răn này để các con yêu thương nhau" (Ga 15:17). Ðó là một tình yêu có nguồn gốc và định mệnh nơi Người: "như Ta đã yêu thương các con" (câu 12). Ðó là lý do tại sao, khi Ðức Mẹ nói với chúng ta, "Hãy làm bất cứ điều gì Người bảo các con", Mẹ đang mời gọi chúng ta mở lòng đón nhận những lời dạy của Tin Mừng.
Chúa Giêsu chỉ cho chúng ta con đường của lòng thương xót, sự hòa giải, chân lý và dịu dàng. Ðồng thời, Người vạch trần bạo lực có thể ẩn náu trong lời nói và thái độ của chúng ta: sự chỉ trích làm nhục nhã, sự lên án hủy diệt và sự hung hăng chia rẽ. Bạo lực tiềm ẩn đó thường ngụy trang thành một loại áo giáp, mà chúng ta dùng để bảo vệ những vết thương, nỗi sợ hãi và sự đau khổ do bất công gây ra. Chúng ta hãy chiêm nghiệm Ðức Mẹ Montserrat, người cho chúng ta thấy Chúa Giêsu như một hài nhi bất lực đang nằm trong lòng Mẹ, bởi vì ở đây, Mẹ, bên cạnh Con mình, mời gọi chúng ta yêu thương nhau. Hôm nay, chúng ta hãy đặt dưới chân Mẹ những áo giáp đã dần dần làm chai cứng trái tim chúng ta.
Chúa Giêsu Hài Ðồng mà Ðức Mẹ ôm trong vòng tay không mặc áo giáp, và chính Người, sau này, trần truồng trên thập tự giá, sẽ hoàn toàn hiến dâng mình cho Chúa Cha để cứu chuộc chúng ta bằng sức mạnh không vũ trang và tước bỏ vũ khí của tình yêu.
Chúng ta hãy ngước mắt lên Ðức Mẹ và cầu xin Mẹ giúp chúng ta trang bị cho mình chỉ bằng vũ khí của Thiên Chúa. Như Thánh Phaolô khuyên nhủ: "Vậy hãy đứng lên, thắt chặt dây lưng bằng chân lý, và mặc áo giáp bằng sự công chính. Hãy mang giày cho mình, để sẵn sàng loan báo Tin Mừng bình an. Cùng với tất cả những điều ấy, hãy cầm khiên đức tin, [#] mũ sắt cứu độ, và gươm của Thánh Linh, tức là Lời Thiên Chúa" (xem Ê-phê-sô 6:11-17). Hôm nay, với tư cách là những người hành hương tại Montserrat, chúng ta hãy bày tỏ ước muốn chân thành tái khẳng định sự phục vụ của mình đối với Thiên Chúa Cha, Ðấng mà Chúa Giêsu Kitô đã tỏ cho chúng ta, như lời phán dạy: "Ai tiếp đón một đứa trẻ như thế nhân danh Ta, thì tiếp đón Ta; và ai tiếp đón Ta, thì không phải tiếp đón Ta mà là tiếp đón Ðấng đã sai Ta" (Mác-cô 9:37).
Chúng ta cũng hãy suy ngẫm về cách Ðức Mẹ Maria cầm quả địa cầu trong tay phải, một dấu hiệu của lòng thương xót từ mẫu của Mẹ, vì cả thế giới đều có chỗ trong trái tim Mẹ. Mẹ mời gọi chúng ta nhận ra nhau như anh chị em, để không ai bị loại trừ và sự hiệp thông mạnh mẽ hơn mọi sự chia rẽ.
Chúng ta hãy cầu xin Ðức Mẹ Maria, Nữ Vương Hòa Bình, dạy chúng ta từ bỏ những lời nói làm tổn thương người khác, sự phán xét vội vàng, chuyện tầm phào và vu khống. Và xin cho chúng ta học cách trân trọng và nuôi dưỡng tình yêu thương trong gia đình, giữa bạn bè, nơi làm việc, trên mạng xã hội, trong các cuộc tranh luận chính trị và trong cộng đồng Kitô giáo, để hận thù nhường chỗ cho hy vọng và hòa bình.
Xin cho Ðức Mẹ Maria, Mẹ của Giáo Hội, luôn hướng dẫn chúng ta đến với Chúa Giêsu. Tôi mời các bạn cùng tôn vinh ngài bằng những lời lẽ quen thuộc này:
Ðối với người Catalan, Mẹ sẽ mãi mãi là Công chúa;
Ðối với người dân Tây Ban Nha và toàn thế giới, Mẹ là tất cả tình yêu thương của chúng con;
Xin nói với chúng con: "Các con là báu vật của mẹ,
Mẹ là mẹ của các con, các con đừng sợ hãi"
Amen.