Ðức Thánh cha đóng Cửa Thánh
bế mạc Năm Thánh Hy Vọng
Ðức Thánh cha đóng Cửa Thánh bế mạc Năm Thánh Hy Vọng.
G. Trần Ðức Anh, O.P.
Vatican (RVA News 07-01-2026) - Lúc 9 giờ 30, sáng thứ Ba, ngày 06 tháng Giêng năm 2026, Ðại lễ Chúa Hiển Linh, Ðức Thánh cha Lêô XIV đã chủ sự nghi thức đóng Cửa Thánh tại Ðền thờ Thánh Phêrô để bế mạc Năm Thánh Hy Vọng 2025, trước khi cử hành thánh lễ tạ ơn.
Hiện diện tại Tiền đường Ðền thờ, có các hồng y, giám mục, kinh sĩ đoàn của Ðền thờ, cũng như các cha giải tội và ban giúp lễ, gồm các chủng sinh Trường Truyền giáo. Sau khi ca đoàn kết thúc bài hát chủ đề của Năm Thánh Hy Vọng, Ðức Thánh cha nhắn nhủ mọi người rằng:
"Anh chị em thân mến, như những người lữ hành hy vọng, chúng ta đã tìm kiếm con đường sự sống dưới ánh sáng Lời Chúa và lòng thương xót vô biên của Người. Bánh từ trời xuống đã nâng đỡ bước đường chúng ta đi. Tình yêu của Chúa Kitô đã thúc đẩy chúng ta hoán cải, sống huynh đệ, và tìm kiếm công lý cũng như hòa bình.
Với lòng biết ơn, chúng ta chuẩn bị đóng lại Cửa Thánh này, nơi đã được vô số tín hữu bước qua, tín thác rằng Vị Mục Tử nhân lành luôn mở rộng cánh cửa trái tim Người để đón nhận chúng ta mỗi khi chúng ta cảm thấy mệt mỏi và bị đè nặng.
Ðược Chúa Thánh Thần hướng dẫn, chúng ta hiệp tiếng với toàn thể Hội Thánh trong lời ca chúc tụng Chúa Cha, Ðấng là sai Con Một của Người đến, là ánh sáng trần gian".
Sau một lúc thinh lặng, kế đó là đáp ca chúc tụng, Ðức Thánh cha tiến đến trước Cửa Thánh, trong khi cộng đoàn hát bài ca "O Clavis David", Hỡi Chìa Khóa của Ðavít, là Phủ việt của nhà Israel", rồi Ðức Thánh cha quỳ gối trước Cửa Thánh, cầu nguyện trong thinh lặng, trước khi đứng lên và lần lượt kéo hai cánh cửa để đóng lại.
Thánh lễ
Buổi lễ được tiếp tục với đoàn rước của Ðức Thánh cha tiến vào Ðền thờ, tiến lên bàn thờ chính để cử hành thánh lễ, trước sự hiện diện của hơn bảy ngàn tín hữu ngồi đầy thánh đường. Ðồng tế với Ðức Thánh cha, có khoảng 80 hồng y và 30 giám mục, cùng với khoảng 120 linh mục. Nhiều hồng y về Roma sớm để dự Công nghị ngoại thường của Hồng y đoàn do Ðức Thánh cha triệu tập, trong hai ngày 07 và 08 tháng Giêng này.
Về phía chính quyền, đặc biệt có Tổng thống nước Ý, ông Sergio Mattarella và ái nữ Laura, ông Thị trưởng thành Roma, Roberto Gualtieri.
Vì thánh đường không đủ chỗ nên có hàng ngàn tín hữu tham dự thánh lễ qua hai màn hình lớn ở Quảng trường Thánh Phêrô, bất chấp trời mưa lạnh.
Bài giảng
Trong bài giảng thánh lễ, Ðức Thánh cha nói: Tin mừng Ðại lễ Hiển Linh thuật lại niềm vui khôn tả của các đạo sĩ, khi họ nhìn thấy lại ngôi sao dẫn đường, nhưng đồng thời cũng cho thấy nỗi xao xuyến và sợ hãi của vua Hêrôđê và toàn thành Giêrusalem. Trong sự tỏ mình của Thiên Chúa, Kinh Thánh không che giấu những đối nghịch giữa niềm vui và xao động, vâng phục và chống đối, sợ hãi và khát vọng. Mỗi khi Thiên Chúa xuất hiện, không ai có thể đứng yên như cũ. Ðó chính là khởi đầu của niềm hy vọng.
Ðiều đáng ngạc nhiên là Giêrusalem - thành phố của những khởi đầu mới - lại bị xao động. Những người thông thạo Kinh Thánh, tưởng rằng mình đã có mọi câu trả lời, nhưng dường như đánh mất khả năng đặt câu hỏi và nuôi dưỡng ước mơ. Họ sợ hãi trước những người đến từ phương xa, những con người được thúc đẩy bởi hy vọng. Phản ứng ấy cũng chất vấn chính chúng ta hôm nay, với tư cách là Hội Thánh.
Nhìn lại Năm Thánh Hy Vọng
Tiếp tục bài giảng, Ðức Thánh cha nhắc đến Cửa Thánh của Ðền thờ mà hàng triệu tín hữu hành hương đã được qua trong những tháng ngày của Năm Thánh. Ngài nói: "Cửa Thánh của Ðền thờ này - là cửa cuối cùng được đóng lại hôm nay - đã chứng kiến dòng người đông đảo không kể xiết, những người nam nữ là những tín hữu lữ hành hy vọng, đang tiến về Thành có những cánh cửa luôn mở, tức Giêrusalem mới (x. Kh 21,25). Họ là ai, và điều gì đã thúc đẩy họ? Vào lúc kết thúc Năm Thánh, cuộc tìm kiếm thiêng liêng của con người thời đại chúng ta chất vấn chúng ta một cách đặc biệt nghiêm túc - một cuộc tìm kiếm phong phú hơn nhiều so với điều ta có thể hình dung. Hàng triệu người đã bước qua ngưỡng cửa Hội Thánh. Họ đã gặp được điều gì? Những tâm tình nào, sự chú ý nào, sự đáp trả nào? Vâng, các Ðạo sĩ vẫn còn tồn tại. Ðó là những con người chấp nhận thách đố dấn thân cho chuyến hành trình riêng của mình; trong một thế giới đầy xáo trộn như thế giới của chúng ta, với nhiều khía cạnh khước từ và nguy hiểm, họ cảm thấy cần phải lên đường, phải tìm kiếm.
Tín hữu là những người lữ hành
Cũng trong bài giảng lễ, Ðức Thánh cha nói: "Người xưa nói: Homo viator - con người là kẻ lữ hành. Chúng ta là những cuộc đời đang tiến bước. Tin mừng mời gọi Hội Thánh đừng sợ hãi sự năng động ấy, nhưng hãy trân trọng và hướng nó về chính Thiên Chúa, Ðấng khơi dậy nó. Ðó là một Thiên Chúa có thể làm chúng ta xao động, vì Người không nằm yên trong tay chúng ta như những ngẫu tượng bằng vàng bạc; trái lại, Người sống động và ban sự sống, như Hài Nhi mà Ðức Maria đã bồng ẵm và các nhà Ðạo sĩ đã thờ lạy. Những nơi thánh như các Nhà thờ chính tòa, các Ðền thờ, các Thánh địa, nay trở thành điểm đến của cuộc hành hương Năm Thánh, phải lan tỏa hương thơm của sự sống, để lại ấn tượng không thể xóa nhòa rằng: một thế giới khác đã bắt đầu.
Tiếp tục bài giảng, Ðức Thánh cha mời gọi các tín hữu suy tư, khi nói:
"Chúng ta hãy tự hỏi: trong Giáo Hội chúng ta có sự sống không? Có chỗ cho những điều đang được sinh ra không? Chúng ta có yêu mến và loan báo một Thiên Chúa làm cho con người tái lên đường không?
Trong trình thuật Tin mừng ngày lễ này, vua Hêrôđê lo sợ cho ngai vàng của ông, xao xuyến vì những gì ông cảm thấy nằm ngoài tầm kiểm soát. Ông tìm cách lợi dụng khát vọng của các Ðạo sĩ và uốn nắn cuộc tìm kiếm của họ theo lợi ích riêng. Ông sẵn sàng nói dối, sẵn sàng làm mọi điều; vì sợ hãi làm cho con người mù quáng. Trái lại, niềm vui do Tin mừng giải phóng con người: vừa làm cho ta thận trọng, nhưng cũng can đảm; vừa tỉnh thức, vừa sáng tạo; gợi mở những con đường khác với những lối mòn đã quen đi.
Nhận ra Ðấng Mêsia trong cộng đoàn Giáo Hội
Ðức Thánh cha nói thêm rằng: "Các nhà Ðạo sĩ mang đến Giêrusalem một câu hỏi đơn sơ và cốt yếu: "Ðấng mới sinh ở đâu?" (Mt 2,2). Thật quan trọng biết bao khi người bước qua cửa Hội Thánh có thể cảm nhận rằng Ðấng Mêsia vừa mới được sinh ra ở đây; rằng nơi đây đang tụ họp một cộng đoàn nơi niềm hy vọng đã nảy sinh; rằng nơi đây đang diễn ra một câu chuyện của sự sống! Năm Thánh đã đến để nhắc chúng ta rằng có thể bắt đầu lại, hơn nữa rằng chúng ta vẫn còn đang ở những khởi đầu; rằng Chúa muốn lớn lên giữa chúng ta, muốn là Thiên-Chúa-ở-cùng-chúng-ta.
Nhận ra những tác động của Thiên Chúa trong nhân loại
"Ðúng vậy, Thiên Chúa đặt lại vấn đề trật tự hiện hữu: Chúa có những giấc mơ mà hôm nay Người vẫn linh hứng cho các ngôn sứ; Người quyết tâm giải phóng chúng ta khỏi những ách nô lệ cũ và mới; Người lôi cuốn người trẻ và người già, người nghèo và người giàu, nam và nữ, thánh nhân và tội nhân vào các công trình xót thương của Người, vào những kỳ công của công lý Người. Người không gây ồn ào, nhưng Nước của Người đã và đang nảy mầm khắp nơi trên thế giới.
Biết bao cuộc hiển linh đã được ban cho chúng ta, hoặc sắp được ban cho chúng ta! Tuy nhiên, chúng cần được tách khỏi những ý đồ của vua Hêrôđê, khỏi những nỗi sợ luôn sẵn sàng biến thành bạo lực. "Từ thời ông Gioan Tẩy Giả cho đến nay, Nước Trời phải chịu bạo lực, và những kẻ bạo lực thì chiếm lấy" (Mt 11,12). Câu nói đầy huyền nhiệm này của Chúa Giêsu, được Tin mừng Matthêu ghi lại, không thể không khiến chúng ta nghĩ đến biết bao xung đột qua đó con người có thể chống cự, thậm chí tấn công điều mới mẻ mà Thiên Chúa dành sẵn cho mọi người. Yêu chuộng hòa bình, tìm kiếm hòa bình, có nghĩa là bảo vệ điều thánh thiêng và chính vì thế đang trong giai đoạn khai sinh: nhỏ bé, mong manh, dễ tổn thương như một trẻ thơ. Chung quanh chúng ta, một nền kinh tế bị bóp méo đang tìm cách trục lợi từ mọi sự. Chúng ta thấy rõ: thị trường biến cả cơn khát tìm kiếm, đi lại, bắt đầu lại của con người thành món hàng. "Chúng ta hãy tự hỏi: Năm Thánh có giúp chúng ta tránh xa thứ hiệu quả làm cho mọi sự trở thành sản phẩm và con người thành người tiêu dùng không? Sau năm nay, chúng ta có khả năng hơn để nhận ra nơi người viếng thăm một người hành hương, nơi kẻ xa lạ một người tìm kiếm, nơi người ở xa một người thân cận, nơi người khác biệt một bạn đồng hành không?
Cách thức Chúa Giêsu gặp gỡ mọi người và để cho mọi người đến gần Người dạy chúng ta trân trọng bí mật của tâm hồn - điều chỉ mình Người đọc thấu. Cùng với Người, chúng ta học biết nhận ra những dấu chỉ thời đại (x. Công đồng chung Vatican II, Hiến chế mục vụ Gaudium et spes, số 4). Không ai có thể bán cho chúng ta điều này. Hài Nhi mà các nhà Ðạo sĩ thờ lạy là một Thiện Hảo vô giá, không thể đo lường. Ðó là cuộc Hiển Linh của ân ban nhưng không. Người không chờ đợi chúng ta ở những "địa điểm" danh giá, mà trong những thực tại khiêm hạ. "Còn ngươi, Bêlem, đất Giuđa, ngươi đâu phải là kẻ nhỏ nhất trong các thủ phủ của Giuđa" (Mt 2,6). Biết bao thành phố, biết bao cộng đoàn cần được nghe lời này: "Ngươi không phải là kẻ cuối cùng." Vâng, Chúa vẫn tiếp tục làm chúng ta ngạc nhiên! Người cho người ta gặp được Người. Ðường lối của Người không phải là đường lối của chúng ta; bạo lực không thể thống trị được chúng, và quyền lực thế gian cũng không thể ngăn cản được. Chính vì thế, các nhà Ðạo sĩ đã tràn ngập niềm vui lớn lao khi bỏ lại phía sau cung điện và Ðền thờ để ra đi về Bêlem: và chính lúc ấy, họ lại nhìn thấy ngôi sao!
Và Ðức Thánh cha kết luận: "Vì thế, anh chị em thân mến, thật đẹp khi trở thành những người lữ hành hy vọng. Và thật đẹp khi tiếp tục là như thế, cùng với nhau! Sự trung tín của Thiên Chúa sẽ còn làm chúng ta kinh ngạc. Nếu chúng ta không biến các nhà thờ của mình thành những đài kỷ niệm, nếu các cộng đoàn của chúng ta là những mái nhà, nếu chúng ta hiệp nhất chống lại những cám dỗ của quyền lực, thì chúng ta sẽ là thế hệ của bình minh. Ðức Maria, Sao Mai, sẽ luôn đi trước chúng ta! Trong Con của Mẹ, chúng ta sẽ chiêm ngắm và phục vụ một nhân tính tuyệt đẹp, được biến đổi không phải bởi những cơn mê sảng toàn năng, nhưng bởi Thiên Chúa, Ðấng vì yêu thương đã làm người."
Thánh lễ kết thúc lúc 11 giờ 30 với phép lành trọng thể của Ðức Thánh cha.